1 00:00:05,099 --> 00:00:09,980 Speaker 2: U luistert naar De Duivelseilanden. Een luisterboek geschreven en verteld 2 00:00:10,019 --> 00:00:14,949 door Patrick Bernouw in een sounddesign van Antoine Derksen. Het 3 00:00:14,990 --> 00:00:18,730 verhaal van De Duivelseilanden, gebaseerd op de memoires van Eugène 4 00:00:18,809 --> 00:00:22,550 de Grave, is nu ook verschenen in boekvorm. Als paperback 5 00:00:22,589 --> 00:00:26,870 en als e-boek. Alle informatie in de show notes 6 00:00:28,140 --> 00:00:34,799 Speaker 3: Hoofdstuk 11. De opstand van de anarchisten. Je 7 00:00:34,840 --> 00:00:38,810 Speaker 4: huivert. Je denkt dat het onmogelijk is 8 00:00:39,570 --> 00:00:43,750 Wacht, er is nog erger. Want op een paar mijlen 9 00:00:43,770 --> 00:00:48,770 van Cayenne bevond zich de houtwerf Orapu. Aan de oever 10 00:00:48,799 --> 00:00:51,820 van een rivier of een kreek hakten we al het 11 00:00:51,840 --> 00:00:54,219 hout weg en zetten we een paar hutten neer voor 12 00:00:54,259 --> 00:00:57,899 de banjaars en hun bewakers. Dan begonnen we een steeds 13 00:00:57,939 --> 00:01:01,219 groter gat in het woud te maken. Wie de wouden 14 00:01:01,259 --> 00:01:04,459 van Guyana niet heeft gezien, kan er zich geen idee 15 00:01:04,500 --> 00:01:09,260 van vormen hoe ondoordringbaar ze zijn. Met de machete of 16 00:01:09,280 --> 00:01:12,200 de bijl in de hand duurt het soms weken om 17 00:01:12,250 --> 00:01:16,189 een kilometer dieper het woud in te raken. Je loopt 18 00:01:16,230 --> 00:01:20,269 voortdurend in de modder, soms komt die tot aan je middel. 19 00:01:20,310 --> 00:01:25,599 En het stortregent er vrijwel onafgebroken. We diepten het gat 20 00:01:25,640 --> 00:01:28,909 steeds verder uit. De stammen van de bomen kapten we 21 00:01:28,939 --> 00:01:32,469 in blokken. Van de dunnere stammen maakten we rolhout dat 22 00:01:32,510 --> 00:01:35,069 we dwars over de weg op de modder legden en 23 00:01:35,090 --> 00:01:39,159 waarop we de dikkere stammen konden voortschuiven. Van de kleinere 24 00:01:39,200 --> 00:01:43,599 bomen maakten we brandhout. Lag er een trekpad klaar en 25 00:01:43,640 --> 00:01:47,219 konden we een flink aantal boomstammen afvoeren, dan werd een 26 00:01:47,239 --> 00:01:50,900 boomstuk op de rollen geplaatst waarvan één uiteinde tot een 27 00:01:50,920 --> 00:01:54,959 punt was gezaagd. Daaraan maakten we een sterk touw vast 28 00:01:55,000 --> 00:01:59,819 met trekriemen. We bevestigden hier een harnas van zeildoek aan, 29 00:01:59,859 --> 00:02:03,719 kropen in het harnas en trokken. Aan beide kanten van 30 00:02:03,739 --> 00:02:06,329 de boomstam stond een man met een spaak die het 31 00:02:06,359 --> 00:02:10,830 puntige uiteinde moest optillen als het tegen een houten rol botste. 32 00:02:12,039 --> 00:02:15,659 Struiken waren tot zo dicht mogelijk tegen de grond afgesnoeid 33 00:02:15,680 --> 00:02:18,750 met een machete, maar dat was alleen mogelijk als je 34 00:02:18,780 --> 00:02:22,870 het schuin deed, zoals het mondstuk van een fluitje. Het 35 00:02:22,889 --> 00:02:26,650 betekende dat er tussen de boomrollen tot een punt gesneden 36 00:02:26,689 --> 00:02:33,560 stukken struik achterbleven. Die noemden we haken en ogen. Gleed 37 00:02:33,590 --> 00:02:36,560 een man uit wanneer hij tijdens het slepen van een 38 00:02:36,599 --> 00:02:41,189 stam over de rollen liep, dan kon hij gespitst of 39 00:02:41,250 --> 00:02:45,710 ernstig gewond raken, als hij al niet verpletterd werd door 40 00:02:45,750 --> 00:02:52,039 de boomstam die hij voortsleepte. Medische hulp was er doorgaans niet. 41 00:02:52,080 --> 00:02:55,599 De dokter kwam met zeer lange tussenpozen langs, soms duurde 42 00:02:55,639 --> 00:02:59,719 het zelfs maanden. Raakte een man ernstig gewond, dan was 43 00:02:59,750 --> 00:03:02,430 het aan de ploegbaas om hem naar de ziekenboeg te 44 00:03:02,469 --> 00:03:07,669 sturen of ter plekke te laten creperen. Rondom het corvée 45 00:03:07,710 --> 00:03:12,759 stonden voormannen, meestal Arabieren, die tegen ons schreeuwden en ons 46 00:03:12,800 --> 00:03:15,500 sloegen met hun stokken als het niet zo vlot liep 47 00:03:15,539 --> 00:03:19,259 als zij dat wilden. Anderen waren dan weer gewapend met 48 00:03:19,300 --> 00:03:24,530 revolvers en geweren, omdat wij niet in opstand zouden komen. 49 00:03:24,590 --> 00:03:28,669 We deden dat werk geheel naakt, afgezien van een oude 50 00:03:28,689 --> 00:03:32,129 broek waarvan de pijpen tot boven de knie waren afgescheurd 51 00:03:32,169 --> 00:03:36,530 en een oude strogoed zonder randen. Dit is wat er 52 00:03:36,569 --> 00:03:41,590 gebeurde met Arnaud, een zwak man met een sterke wil. 53 00:03:41,650 --> 00:03:44,750 Op een dag weigerde hij aan het werk te gaan. 54 00:03:44,770 --> 00:03:47,280 Hij sloeg zijn armen over de borst en zei, ik 55 00:03:47,300 --> 00:03:49,680 heb er genoeg van, schiet mij maar dood, ik werk 56 00:03:49,699 --> 00:03:54,020 niet meer. Bonini, een van de meest beruchte bewakers van 57 00:03:54,060 --> 00:03:57,810 de houtwerf, keek hem verrast aan. Hij had zijn kinderen 58 00:03:57,819 --> 00:04:00,689 meegebracht naar de werf en een van hen riep uit, 59 00:04:00,770 --> 00:04:05,250 oh papa, kijk die bagnaard nu, sla hem verrot! Bonini 60 00:04:05,270 --> 00:04:08,870 maakte de met loden bolletjes verzwaarde zweep los die hij 61 00:04:08,909 --> 00:04:12,129 in zijn riem droeg en hief de arm op om 62 00:04:12,189 --> 00:04:15,659 Arnaud te slaan. Maar deze sprong naar het ventje toe 63 00:04:15,699 --> 00:04:18,759 en greep hem bij de voeten. Terwijl de jongen worstelde 64 00:04:18,800 --> 00:04:24,800 om zich te bevrijden, trok Bonini zijn revolver. Laat het kindloos! Nee, 65 00:04:24,939 --> 00:04:28,079 gilde Arnaud, terwijl hij de jongen meetrok naar een boom. 66 00:04:28,740 --> 00:04:32,310 Schiet maar, schiet. Of je mij nu of je kind raakt, 67 00:04:32,350 --> 00:04:34,319 ik zal nog de tijd en de kracht hebben om 68 00:04:34,350 --> 00:04:38,149 de kop van dit ongedierte tegen deze boom te verpletteren. 69 00:04:38,170 --> 00:04:41,610 Je denkt dat je iedereen kunt raken met dat revolvertje? 70 00:04:41,649 --> 00:04:45,589 Je denkt dat je iedereen bang kunt maken? Wel, ik 71 00:04:45,649 --> 00:04:48,689 ben niet bang meer. En jij, lafhart die je bent, 72 00:04:48,750 --> 00:04:51,449 jij staat er beven op je benen, ik zie het wel. 73 00:04:51,490 --> 00:04:56,490 Kom aan, schiet maar, vuile korsikaan, schiet maar. Arnaud, alsjeblieft, 74 00:04:56,529 --> 00:04:58,670 laat het kind los. Ik zal je niets doen, ik 75 00:04:58,709 --> 00:05:03,230 zweer het je. Dacht je nu echt dat ik je geloof, leugenaar? 76 00:05:03,290 --> 00:05:06,680 Arnaud riep er een andere bewaker bij, een Fransman, van 77 00:05:06,709 --> 00:05:09,759 wie ik me de naam niet meer herinner. Meneer, u 78 00:05:09,779 --> 00:05:12,040 bent er getuige van dat ik het kind van deze 79 00:05:12,060 --> 00:05:15,560 bruut kan vermoorden. Geef mij uw woord dat mij geen 80 00:05:15,600 --> 00:05:21,439 haar meer zal gekrenkt worden door deze Corsicaan. Mijn woord, Arnaud, 81 00:05:21,480 --> 00:05:26,540 zei de Fransman. Arnaud liet het kind los... spreidde zijn 82 00:05:26,600 --> 00:05:30,560 armen uit en zei tegen Bonini, dood me nu maar. 83 00:05:30,600 --> 00:05:35,449 Ik zal gelukkig sterven, nu ik je bang heb kunnen maken. 84 00:05:35,490 --> 00:05:40,480 Maar Bonini schaamde zich blijkbaar. Hij heeft hem niet vermoord. 85 00:05:40,500 --> 00:05:44,220 Hij stuurde Arnaud met de eerste stoomboot uit Cayenne naar 86 00:05:44,240 --> 00:05:48,759 de gevangenis. Het kwam voor ons als een complete verrassing 87 00:05:48,800 --> 00:05:52,329 dat hij Arnaud niet vermoordde, want kort daarvoor was er 88 00:05:52,350 --> 00:05:56,250 een incident geweest dat ieder ander dan Arnaud wel twee 89 00:05:56,290 --> 00:06:01,149 keer zou hebben doen nadenken voordat hij de tiran durfde trotseren. 90 00:06:01,189 --> 00:06:05,069 Een man, ik weet niet meer wat zijn misdaad was, 91 00:06:05,230 --> 00:06:09,680 werd door de moordenaar naar een bepaalde plek gebracht.'' Gaaf 92 00:06:09,720 --> 00:06:12,939 hier nu maar je graf,'' zei hij.'' Maak het twee 93 00:06:12,959 --> 00:06:16,720 meter lang en één meter diep.'' De man kon zijn 94 00:06:16,800 --> 00:06:20,480 oren niet geloven. Waarschijnlijk dacht hij dat de Corsicaan een 95 00:06:20,500 --> 00:06:25,160 grapje maakte. Toen trok Bonini zijn revolver en begon hij 96 00:06:25,199 --> 00:06:30,079 toch maar te graven. Prima, zei de Corsicaan toen. Zo 97 00:06:30,120 --> 00:06:33,829 is het wel genoeg. Ga op je knieën zitten. De 98 00:06:33,870 --> 00:06:37,870 ongelukkige begon nu te geloven dat Bonini het meende. Hij 99 00:06:37,910 --> 00:06:40,490 wierp zich op zijn knieën en smeekte hem zijn leven 100 00:06:40,529 --> 00:06:43,089 te sparen. Hij had een vrouw en kinderen die hij 101 00:06:43,189 --> 00:06:46,649 ooit nog hoopte terug te zien. Bonini liet hem niet 102 00:06:46,709 --> 00:06:50,639 eens uitspreken. Hij schoot zijn revolver leeg in het lichaam 103 00:06:50,660 --> 00:06:53,439 van de manjaar en zonder er zeker van te zijn 104 00:06:53,459 --> 00:06:56,220 dat hij dood was, duwde hij hem met zijn voet 105 00:06:56,240 --> 00:07:00,319 in de put. Gooi er maar aarde over, riep hij 106 00:07:00,370 --> 00:07:21,259 ons toe. Er zijn er die zeggen dat het niet 107 00:07:21,300 --> 00:07:26,100 waar is, dat ik lieg. Misschien klagen ze mij nog aan, 108 00:07:26,139 --> 00:07:29,100 het maakt mij niet uit. Ze kunnen doen wat ze willen, 109 00:07:29,160 --> 00:07:32,980 ik moet de waarheid vertellen. De mensen zullen weten wat 110 00:07:33,019 --> 00:07:35,560 er aan de hand is geweest op de Duivelse eilanden. 111 00:07:35,620 --> 00:07:39,730 De misdaden in Guyana zijn te lang verborgen gehouden. Dit 112 00:07:39,769 --> 00:07:42,129 is niet de eerste keer dat iemand de vreedheden aan 113 00:07:42,149 --> 00:07:45,209 de kaak stelt en dat de goegemeente het niet wil geloven, 114 00:07:45,250 --> 00:07:48,949 want ja, dit zijn de getuigenissen van veroordeelden die een 115 00:07:48,970 --> 00:07:54,810 straf uitzitten, van ontsnapte gevangenen. Mij hebben ze vrijgelaten. Ik 116 00:07:54,829 --> 00:07:58,329 heb nooit iemand zo gehaat dat ik kwaad over hem sprak. 117 00:07:59,449 --> 00:08:03,389 Bonini heeft mij persoonlijk niets aangedaan. Als ik zijn misdaden 118 00:08:03,439 --> 00:08:06,899 aan de kaak stel, is dat uit liefde voor gerechtigheid 119 00:08:06,959 --> 00:08:11,240 en omdat ik elke vorm van geweld laat staan marteling 120 00:08:11,279 --> 00:08:14,800 vooraf schuw. De meeste feiten die ik hier aan het 121 00:08:14,839 --> 00:08:19,939 publiek onthul zijn al bekend bij de Franse minister van Koloniën. 122 00:08:19,980 --> 00:08:22,959 En wat is er gedaan om de bloedorstige vreedheden van 123 00:08:23,000 --> 00:08:29,769 deze Corsicaanse moordenaars te bestraffen? Niets. Of bijna niets. Bonini 124 00:08:29,810 --> 00:08:34,000 werd met één graad gedegradeerd, kreeg zes maanden later zijn 125 00:08:34,039 --> 00:08:38,120 strepen terug en toen ik Guiana verliet, was hij kampleider 126 00:08:38,179 --> 00:08:42,940 in Pariacabo. Deze Bonini sloot ooit een man op in 127 00:08:42,980 --> 00:08:47,330 een blokhut, ijzers aan de beide voeten. Voedsel werd buiten 128 00:08:47,370 --> 00:08:52,409 zijn bereik neergelegd. Aanvankelijk speelde Bonini alleen maar met hem, 129 00:08:52,450 --> 00:08:55,350 als een kat met een muis. Vroeg de man iets 130 00:08:55,389 --> 00:08:58,820 te eten, dan kreeg hij water. Vroeg hij iets te drinken, 131 00:08:59,330 --> 00:09:03,149 dan gooiden ze hem een korstbrood toe. Tot Bonini hem 132 00:09:03,200 --> 00:09:09,799 uiteindelijk liet verhongeren. Een andere ongelukkige was gevlucht en werd teruggevonden, 133 00:09:09,840 --> 00:09:13,080 stervend van de honger. Hij kreeg een pak slaag met 134 00:09:13,100 --> 00:09:17,850 een stok en zweepslagen waaronder een ezel zou zijn bezweken. 135 00:09:17,889 --> 00:09:21,009 Daarna werd hij opgesloten in een blokhut en nog enkele 136 00:09:21,049 --> 00:09:25,379 dagen zonder eten gezet. Hij moest boomstammen slepen en maar 137 00:09:25,389 --> 00:09:28,379 kon de anderen niet volgen en liep voortdurend het risico 138 00:09:28,419 --> 00:09:32,519 verpletterd te worden. De haken en ogen zorgden ervoor dat 139 00:09:32,539 --> 00:09:35,279 hij niet meer kon lopen. De wonden van de stok 140 00:09:35,320 --> 00:09:38,580 en de zweep en die van de haken en ogen ontstoken. 141 00:09:38,620 --> 00:09:41,679 Hij begon te rotten over zijn hele lijf. De wormen 142 00:09:41,740 --> 00:09:45,340 aten hem op. Toen nam Bonini hem mee het wat 143 00:09:45,399 --> 00:09:49,620 en een uur later keerde zijn beul terug. Hij heeft 144 00:09:49,659 --> 00:09:54,799 zich verhangen, zei hij. Ga zijn lijk maar losmaken. Hij 145 00:09:55,419 --> 00:10:01,850 had zich verhangen, met de handen op de rug gebonden. 146 00:10:01,889 --> 00:10:05,750 De vrouw van de Corsicaan Defondini liep een zonnesteek op, 147 00:10:05,789 --> 00:10:09,340 terwijl ze de was ophing. Ze stierf en vanaf dat 148 00:10:09,399 --> 00:10:12,179 ogenblik scheen hij zich voor haar dood te willen wreken 149 00:10:12,220 --> 00:10:15,240 op iedere bagnaar die hem voor de voeten liep. Meer 150 00:10:15,259 --> 00:10:17,720 dan eens schoot hij zomaar wat met zijn revolver in 151 00:10:17,759 --> 00:10:22,230 het rond, gelukkig zonder iemand te doden. Uit voorzorg stuurde 152 00:10:22,269 --> 00:10:25,379 men hem naar Cayenne, Maar dat maakte zijn woede er 153 00:10:25,399 --> 00:10:29,679 niet minder op. Bij de kade, midden op straat, haalde 154 00:10:29,720 --> 00:10:35,309 een veroordeelde het afval op. Hij rookte een sigaret. Weggooien, 155 00:10:35,350 --> 00:10:38,809 beval De Fondini. De man haalde de sigaret van tussen 156 00:10:38,830 --> 00:10:42,149 zijn lippen, liet het brandend eindje op de grond vallen 157 00:10:42,169 --> 00:10:45,889 en stopte de tabak in zijn mond om erop te kouwen. 158 00:10:45,929 --> 00:10:49,720 De Fondini trok koeltjes zijn revolver en schoot de man neer. 159 00:10:49,759 --> 00:10:53,210 In het volle zicht van wel vijftig vrije mensen. En 160 00:10:53,230 --> 00:10:58,389 wat hebben ze met deze brut gedaan? Niets. Een Italiaan 161 00:10:58,429 --> 00:11:02,429 die zijn straf bijna had uitgezeten en wat geld had gespaard, 162 00:11:02,480 --> 00:11:07,419 bezat enkele kippen. Binnen een drietal dagen zou hij vrijgelaten worden. 163 00:11:07,460 --> 00:11:11,139 Een bewaker wilde zijn kippen kopen. De Italiaan weigerde en 164 00:11:11,179 --> 00:11:17,720 werd afgemaakt met revolverschoten. Deze bewaker, zijn naam is Gael, 165 00:11:17,779 --> 00:11:22,730 werd voor de rechtbank gedaagd en vrijgesproken. Een man die 166 00:11:22,769 --> 00:11:25,870 als taak had een schip te lossen, kreeg van een 167 00:11:25,909 --> 00:11:29,529 bewaker een trap en viel in het water. De stroming 168 00:11:29,549 --> 00:11:34,120 voerde hem naar de open zee en daarmee was alles gezegd. 169 00:11:34,159 --> 00:11:38,740 De directeur schreef een rapport. De man was verdwenen. Vermist 170 00:11:38,779 --> 00:11:43,580 of ontsnapt? Wie zou het zeggen? Moet ik u nog 171 00:11:43,620 --> 00:11:49,279 meer vertellen? Over Marquis, de evenknie van Bonini? Over de 172 00:11:49,299 --> 00:11:53,929 bewaker die terreur... werd genoemd, over wat in het kam 173 00:11:53,950 --> 00:12:00,129 des doods is gebeurd. Nee, zeker? Heb ik al genoeg 174 00:12:00,169 --> 00:12:04,029 gruweldaden opgestompt om de jury een klein beetje te doen 175 00:12:04,090 --> 00:12:08,230 aarzelen als ze haar oordeel uitspreekt? Om een rechter te 176 00:12:08,250 --> 00:12:12,429 doen beseffen waar hij een man werkelijk naartoe stuurt? En 177 00:12:12,470 --> 00:12:14,429 dat is niet een oord waar hij zich alleen maar 178 00:12:14,450 --> 00:12:19,210 goed hoeft te gedragen om relatief gelukkig te zijn. Als 179 00:12:19,230 --> 00:12:22,570 je een tijdje blijk hebt gegeven van goed gedrag, vertellen 180 00:12:22,590 --> 00:12:26,059 ze je, kun je daar een stuk land krijgen. In 181 00:12:26,080 --> 00:12:29,299 feite zijn jullie dan al vrij en kunnen jullie in 182 00:12:29,340 --> 00:12:41,360 de strafkolonie een goede positie bekopen. Op een zeker ogenblik 183 00:12:41,379 --> 00:12:46,509 brak op de Salvation Island de zalige eilanden, zo heten 184 00:12:46,549 --> 00:12:54,429 deze duivelseilanden officieel, een opstand der anarchisten uit. Hierover is 185 00:12:54,490 --> 00:12:58,350 veel ophef geweest in de kranten. Soms leken die artikels 186 00:12:58,389 --> 00:13:01,889 wel een rapport van de bewakers. Daarom geef ik hier 187 00:13:01,909 --> 00:13:07,250 de feiten weer zoals ze zich hebben voorgedaan. Vijftig ooggetuigen 188 00:13:07,269 --> 00:13:11,590 hebben ze mij verteld. Allen hadden ze een verschillende opvoeding 189 00:13:11,629 --> 00:13:16,490 genoten en ze hielden er ook andere politieke opvattingen op na. 190 00:13:16,509 --> 00:13:20,970 Ik heb ze nooit kunnen betrappen op een tegenstrijdigheid. Het 191 00:13:21,009 --> 00:13:25,509 begon met een anarchist die luisterde naar de naam Briens 192 00:13:25,580 --> 00:13:28,179 en die nog een stuk brood zat te eten toen 193 00:13:28,220 --> 00:13:32,879 zijn ploeg aan het werk moest gaan. Weghouden, snauwde een 194 00:13:32,899 --> 00:13:38,039 bewaker hem toe. Daarvoor is brood te kostbaar, antwoordde Briens 195 00:13:38,100 --> 00:13:41,980 en hij stopte de gomp in zijn zak. De bewaker 196 00:13:42,019 --> 00:13:45,370 gaf hem een klap. Ik ben niet het soort man 197 00:13:45,389 --> 00:13:49,429 dat klappen incasseert zonder terug te vechten, zei Briens, waarop 198 00:13:49,470 --> 00:13:52,350 hij een tweede klap in het gezicht kreeg en meteen, 199 00:13:52,389 --> 00:13:55,649 op zijn beurt, uithaalde naar de bewaker en hem goed 200 00:13:55,690 --> 00:13:59,669 raakte ook, recht op de neus. Onmiddellijk werd Briens uit 201 00:13:59,710 --> 00:14:03,409 de rij gehaald en omringd door bewakers, de revolver in 202 00:14:03,429 --> 00:14:07,350 de hand. Er ontstond een korte discussie over wie hem 203 00:14:07,370 --> 00:14:11,750 naar de gevangenis zou brengen. Die eer viel ene boebie 204 00:14:11,789 --> 00:14:15,679 de beurt. Hij liet Briens voorop lopen en begon hem 205 00:14:15,720 --> 00:14:20,480 te beledigen. Briens draaide zich om. Boeby schoot hem in 206 00:14:20,500 --> 00:14:24,059 de borst. Briens pakte zijn arm vast om te voorkomen 207 00:14:24,080 --> 00:14:26,830 dat Boeby een tweede keer zou schieten en terwijl ze 208 00:14:26,870 --> 00:14:31,730 zo aan het worstelen waren, arriveerde een andere bewaker, Mosca. 209 00:14:31,769 --> 00:14:35,909 Hij duwde Boeby opzij en schoot Briens in de maag. 210 00:14:35,929 --> 00:14:39,669 Briens viel op de grond. Hij was een uitstekende kerel, 211 00:14:39,710 --> 00:14:43,250 ik kende hem goed. Anarchist of niet, hij werd door 212 00:14:43,289 --> 00:14:47,779 iedereen gewaardeerd. Bijna zijn hele ploeg, waaronder zich ook nogal 213 00:14:47,799 --> 00:14:52,919 wat anarchisten bevonden, was getuige geweest van het tafereel. Zij 214 00:14:52,960 --> 00:14:57,460 zworen hun gezel te wreken en in opstand te komen. 215 00:14:57,500 --> 00:15:00,879 Ze maakten in het geheim messen en zochten contact met 216 00:15:00,899 --> 00:15:06,210 de anarchisten op het Il Royale, zodat zij tegelijkertijd zouden rebelleren. 217 00:15:06,250 --> 00:15:10,929 Maar dit alles kostte natuurlijk de nodige tijd. Onder de 218 00:15:10,970 --> 00:15:15,750 anarchisten van Saint-Joseph bevond zich een man genaamd Guerrier. Hij 219 00:15:15,789 --> 00:15:19,289 vond dat zijn kameraden een pad bewandelden dat alleen naar 220 00:15:19,340 --> 00:15:22,740 hun ondergang kon leiden en probeerde hen op andere gedachten 221 00:15:22,759 --> 00:15:27,299 te brengen. Toen dat niet lukte, beging hij een pekelzonde 222 00:15:27,320 --> 00:15:31,720 die hem slechts zestig dagen gevangenisstraf opleverde, genoeg om de 223 00:15:31,759 --> 00:15:35,820 opstand niet mee te hoeven maken. De anarchisten waren nog 224 00:15:35,860 --> 00:15:39,059 niet rond met hun voorbereidingen toen het bekend werd dat 225 00:15:39,080 --> 00:15:43,110 Mosca de volgende dag naar Cayenne zou vertrekken. Ze lieten 226 00:15:43,149 --> 00:15:46,470 het idee van een grote opstand liever varen dan de 227 00:15:46,509 --> 00:15:52,049 moordenaar van hun kameraad Priëns te laten ontsnappen. Die avond 228 00:15:52,070 --> 00:15:56,000 zou Mosca nog een laatste ronde doen. Toen hij een 229 00:15:56,019 --> 00:16:00,659 hut binnenkwam, voorafgegaan door de zwarte voorman Boubou, die een 230 00:16:00,700 --> 00:16:06,149 lantaarn droeg, gaf een anarchist hem een Wel gemikte trap. 231 00:16:06,190 --> 00:16:10,769 Boubou en Mosca probeerden te vluchten, maar de anarchisten snelden 232 00:16:10,809 --> 00:16:15,970 toe met hun messen. Een andere bewaker, Kretalas, was voor 233 00:16:15,990 --> 00:16:18,529 de deur van de hut blijven staan en schoot zijn 234 00:16:18,600 --> 00:16:24,039 revolver leeg voor hij de benen nam. De anarchisten stortten 235 00:16:24,080 --> 00:16:29,240 zich op de twee bewakers. Kretalas werd de keel overgesneden 236 00:16:29,279 --> 00:16:34,529 en Mosca werd wel 32 keer gestoken. Bobo rende ondertussen met 237 00:16:34,549 --> 00:16:37,769 de sleutels naar de kazerne. Daar hadden ze de schoten 238 00:16:37,789 --> 00:16:41,649 wel gehoord, maar geen enkele Corsicaan durfde te gaan kijken 239 00:16:41,690 --> 00:16:47,169 wat er aan de hand was. Slechts één enkele Franse opzichter, daar, 240 00:16:47,190 --> 00:16:51,230 trok naar het kamp. De anarchisten hadden geprobeerd de deuren 241 00:16:51,269 --> 00:16:53,909 van de andere hutten te openen, maar waren daar niet 242 00:16:53,950 --> 00:16:58,080 in geslaagd. Eén van hen, Simon, had de revolver van 243 00:16:58,100 --> 00:17:01,279 Mosca genomen en was op zoek naar een breekijzer om 244 00:17:01,320 --> 00:17:06,460 de hutten te openen toen daar aankwam. Simon vuurde twee 245 00:17:06,500 --> 00:17:10,980 schoten af die niemand troffen. Daar deed de deur van 246 00:17:11,019 --> 00:17:14,539 de hut op slot en ging andere bewakers halen. Toen 247 00:17:14,579 --> 00:17:17,059 ze hoorden dat er maar vijf of zes mannen waren 248 00:17:17,079 --> 00:17:20,980 die over slechts één vuurwapen konden beschikken, waarvan al twee 249 00:17:21,039 --> 00:17:25,569 kogels waren afgeschoten, trokken ze gewapend met geweren en revolvers 250 00:17:25,589 --> 00:17:30,019 naar het kamp. Er waren signalen naar het Ile Royale 251 00:17:30,039 --> 00:17:35,240 gestuurd van waar onmiddellijk mariniers werden uitgezonden. In elke sloep 252 00:17:35,259 --> 00:17:39,099 was een grote hoeveelheid wijn geladen, de soldaten mochten drinken 253 00:17:39,140 --> 00:17:42,660 zoveel ze wilden. Wat betekende dat ze bij aankomst in 254 00:17:42,680 --> 00:17:48,410 Saint-Joseph bijna allemaal dronken waren. Toen begon de klopjacht. De 255 00:17:48,450 --> 00:17:52,130 rebellen hadden zich over het eiland verspreid. Ze werden de 256 00:17:52,210 --> 00:17:56,819 een na de ander afgemaakt. Simon was in een boom geklommen. 257 00:17:57,589 --> 00:18:01,609 De soldaten zagen hem en schoten hem eruit. Omdat zijn 258 00:18:01,650 --> 00:18:05,049 lichaam aan een tak bleef hangen, schoten de soldaten tot 259 00:18:05,089 --> 00:18:09,329 de tak brak en het lijk doorzeeft met kogels voor 260 00:18:09,369 --> 00:18:15,339 hun voeten viel. Liotier en een andere anarchist sneuvelden terwijl 261 00:18:15,380 --> 00:18:20,779 ze elkaar de hand reikten en riepen Lang leven de anarchie! 262 00:18:20,819 --> 00:18:24,740 Bij het kamp aangekomen vierden de soldaten een salvo af 263 00:18:24,759 --> 00:18:28,400 door de traliedeur van de achtste hut omdat er bloed 264 00:18:28,460 --> 00:18:34,180 aan de tralies zat. Ze verwonden een Italiaan, Mattei genaamd, 265 00:18:34,220 --> 00:18:36,950 die geen anarchist was en niets met de opstand te 266 00:18:36,970 --> 00:18:40,809 maken had. Terwijl hij midden in de hut stond, zei 267 00:18:40,829 --> 00:18:45,269 hij tegen hen... Jullie schieten zomaar op weerloze mensen. Wil 268 00:18:45,309 --> 00:18:48,619 je een man zien sterven? Kijk dan maar goed. En 269 00:18:48,630 --> 00:18:53,039 hij nam zijn mes, sneed zijn buik open, rukte met 270 00:18:53,059 --> 00:18:58,390 de handen zijn ingewanden eruit en riep... Hoe zoet is 271 00:18:58,430 --> 00:19:27,849 het om te sterven. De volgende ochtend... werden alle hutten geëvacueerd. 272 00:19:27,890 --> 00:19:31,049 Alle mannen moesten geheel naakt en zonder hoed onder de 273 00:19:31,089 --> 00:19:35,349 volle zon gaan staan, de armen boven het hoofd. Het 274 00:19:35,369 --> 00:19:40,109 was een wonder dat niemand omkwam door een zonnesteek. De 275 00:19:40,150 --> 00:19:46,059 hutten en alle bezittingen werden zorgvuldig doorzocht op wapens of 276 00:19:46,099 --> 00:19:50,359 om een bloedvlek te ontdekken. Alle verdachte mannen werden in 277 00:19:50,420 --> 00:19:54,079 cellen gestopt. Een man kon zijn armen niet meer in 278 00:19:54,119 --> 00:19:57,359 de lucht houden, liet ze zakken en werd prompt neergeschoten 279 00:19:57,380 --> 00:20:01,910 door een soldaat. Een andere ongelukkige verloor zijn oorlel door 280 00:20:01,950 --> 00:20:06,910 een kogel om diezelfde reden. De korporaal berispte de schutter 281 00:20:06,950 --> 00:20:10,769 om zijn onhandigheid. Een bewaker nam de gewonde mee en 282 00:20:10,809 --> 00:20:15,529 schoot hem door het hoofd. In totaal twaalf dodelijke slachtoffers 283 00:20:15,569 --> 00:20:21,130 vielen daar. Hun lijken werden vermengd met bayonetten. Van een 284 00:20:21,150 --> 00:20:25,259 man was de schedel weggeschoten. Een verpleger die de lijken 285 00:20:25,279 --> 00:20:28,440 naar de kade moest dragen, had de schedelpan weer op 286 00:20:28,480 --> 00:20:32,460 het hoofd gezet en vastgebonden met een strooklinnen. Bij de 287 00:20:32,500 --> 00:20:36,140 kade begon een bewaker het lijk te schoppen. De hersenen 288 00:20:36,200 --> 00:20:41,319 werden tot pap vermalen en vermengd met aarde. De lijken 289 00:20:41,359 --> 00:20:44,619 werden in een bot gestapeld en honderd meter verderop voor 290 00:20:44,640 --> 00:20:49,470 de haaien gegooid. Mannen, vrouwen en kinderen kwamen het schouwspel 291 00:20:49,509 --> 00:20:52,819 bekijken en toen de haaien zich op de lichamen stortten, 292 00:20:52,880 --> 00:20:57,859 klapten de vrouwen in hun handen en riepen ze bravo, bravo. 293 00:20:57,880 --> 00:21:41,349 MUZIEK Als epiloog van de opstand werden in Cayenne verschijdende 294 00:21:41,390 --> 00:21:47,490 mannen berecht. Twee werden ter dood veroordeeld. De eerste stierf 295 00:21:47,509 --> 00:21:52,130 voordat de gratiecommissie over zijn definitief lot had beslist. De 296 00:21:52,170 --> 00:21:56,089 andere was Gerier, die niets had gedaan, en tijdens de 297 00:21:56,130 --> 00:22:01,349 ongeregeldheden in de cel had gezeten. Zijn doodstraf werd omgezet 298 00:22:01,390 --> 00:22:08,150 in een veel verschrikkelijker gevangenisstraf van vijf jaar eenzame opsluiting. 299 00:22:08,210 --> 00:22:14,559 Iets meer dan een jaar later stierf hij volslagen krankzinnig geworden. 300 00:22:14,619 --> 00:22:18,700 Als de andere mannen die in strafstallen waren opgesloten niet 301 00:22:18,740 --> 00:22:22,980 gek werden, Stierven ze aan scheurbuik of pleegden ze zelfmoord 302 00:22:23,029 --> 00:22:27,410 bij de eerste gelegenheid die ze kregen? Er werden steeds 303 00:22:27,470 --> 00:22:32,940 strengere voorzorgsmaatregelen getroffen opdat dit niet meer zou gebeuren, want 304 00:22:32,960 --> 00:22:36,920 de mannen moesten eerst zo lang mogelijk lijden voordat ze 305 00:22:36,940 --> 00:22:59,710 vergund werd te sterven. De guillotine kreeg daar geen tijd 306 00:22:59,890 --> 00:23:03,430 om te roesten. De beul van het Il Royale had 307 00:23:03,450 --> 00:23:07,869 zijn handen meer dan vol. Hij was een voormalig worstelaar, 308 00:23:07,930 --> 00:23:11,519 in Lyon ter dood veroordeeld voor de moord op twee Italianen, 309 00:23:11,539 --> 00:23:15,819 waarna zijn straf was omgezet in levenslange dwangarbeid. Hij was 310 00:23:15,839 --> 00:23:19,519 zo sterk als een stier en zo laf als een konijn. 311 00:23:19,559 --> 00:23:22,799 Aanvankelijk werd hij in de Smidse geplaatst, maar toen de 312 00:23:22,839 --> 00:23:28,029 functie van beulsknecht vrij kwam, had hij voor dit postje gesolliciteerd. 313 00:23:28,059 --> 00:23:30,519 De assistent van de beul kreeg tien frank van de 314 00:23:30,539 --> 00:23:35,019 honderd die per hoofd aan de beul werd uitbetaald. Toen 315 00:23:35,059 --> 00:23:38,500 hij de kneepjes van het vak kende, vond hij het 316 00:23:38,539 --> 00:23:41,339 hoog tijd geworden om de plaats van zijn baas in 317 00:23:41,380 --> 00:23:44,400 te nemen. Op een dag draaide hij de moeren van 318 00:23:44,420 --> 00:23:47,920 de staanders aan de onderkant van de weduwe tevast aan, 319 00:23:47,940 --> 00:23:51,319 zodat de valbijl niet diep genoeg kon vallen en de 320 00:23:51,380 --> 00:23:54,559 nek van de veroordeelde slechts voor de helft werd afgesneden. 321 00:23:55,660 --> 00:23:59,839 De ongelukkige huilde verschrikkelijk. De beul zag zich gedwongen het 322 00:23:59,880 --> 00:24:01,799 hoofd van de man af te snijden met een groot 323 00:24:01,839 --> 00:24:06,140 mes dat hij voor dergelijke gelegenheden bij zich droeg. Na 324 00:24:06,180 --> 00:24:11,019 dit incident werd hij gedegradeerd en kreeg de assistent zijn baan. 325 00:24:11,059 --> 00:24:16,529 De nieuwe beul was compleet stomzinnig, maar wat hield hij 326 00:24:16,569 --> 00:24:21,269 van zijn werk? Probeerde iemand een gesprek met hem te voeren, 327 00:24:21,309 --> 00:24:24,250 dan duurde het nooit lang voor hij over zijn machine 328 00:24:24,289 --> 00:24:28,900 begon te tateren. En het moet gezegd, hij kende zijn vak. 329 00:24:28,960 --> 00:24:34,319 Geen enkele executie liep slecht af. Niet één veroordeelde hoefde 330 00:24:34,359 --> 00:24:39,630 langer dan noodzakelijk te lijden. Executies werden uitgevoerd op de 331 00:24:39,670 --> 00:24:43,829 binnenplaats van de gevangenis. Zo kon de veroordeelde goed horen 332 00:24:43,869 --> 00:24:49,089 hoe de guillotine werd aangesleept en in gereedheid gebracht. Bij 333 00:24:49,130 --> 00:24:53,490 de terechtstelling dienden alle gevangenen zich op de binnenplaats te verzamelen. 334 00:24:54,470 --> 00:24:57,609 Ik werd ooit gestraft met dertig dagen cel omdat ik 335 00:24:57,650 --> 00:25:02,099 weigerde getuige te zijn van een legale moord. Soldaten en 336 00:25:02,119 --> 00:25:05,799 bewakers stelden zich op bij de ingang van de binnenplaats. 337 00:25:05,839 --> 00:25:10,000 Een commandant, een griffier en enkele burgers van Cayenne begaven 338 00:25:10,039 --> 00:25:12,980 zich naar de cel van de veroordeelde waar de griffier 339 00:25:13,000 --> 00:25:16,839 het vonnis voor las. De brave zusters van de ziekenboeg 340 00:25:16,880 --> 00:25:20,880 maakten altijd een heerlijk ontbijt voor de veroordeelde en kregen 341 00:25:20,900 --> 00:25:23,380 er ook een goed glas wijn of liqueur bij en 342 00:25:23,420 --> 00:25:28,069 een sigaar of een sigaret. Zodra de veroordeelde zijn galgenmaal 343 00:25:28,089 --> 00:25:31,670 had verorberd, greep de beul hem vast en boeide hem 344 00:25:31,710 --> 00:25:37,430 aan handen en voeten. Daarna liepen ze samen naar de weduwe. 345 00:25:37,470 --> 00:25:41,450 Zodra de veroordeelde verscheen, richtte de commandant zich tot de 346 00:25:41,490 --> 00:25:48,839 andere gevangenen. Knielen! En tot de soldaten. Richten! De veroordeelde 347 00:25:48,880 --> 00:25:54,900 werd vastgegespt op de wip. De commandant hief zijn sabel Tromgeroffel, 348 00:25:54,940 --> 00:25:57,420 de beul drukte op een knop en door de trommen 349 00:25:57,480 --> 00:26:00,440 heen hoorden we het misselijk makende doffe geluid van een 350 00:26:00,480 --> 00:26:05,400 heiblok dat neerkomt op een paal. Weer een man minder. 351 00:26:05,460 --> 00:26:15,759 Gerechtigheid is geschiet. Het eerste was ongetwijfeld zo, maar het tweede... 352 00:26:13,339 --> 00:26:17,099 De soldaten trokken zich terug, de gevangenen werden naar hun 353 00:26:17,140 --> 00:26:36,220 hutten gebracht en gingen onmiddellijk weer aan het werk. Ter 354 00:26:36,240 --> 00:26:43,759 dood veroordeelden lopen moedig hun einde tegemoet. Uitzonderingen zijn zeer zeldzaam. 355 00:26:43,819 --> 00:26:47,250 Een van de weinigen was een voormalig beulsknecht die naar 356 00:26:47,289 --> 00:26:52,890 de weduwe gedragen moest worden. Gevangenen moeten bij een executie 357 00:26:52,930 --> 00:26:57,990 aanwezig zijn om hen bang te maken, maar het tegenovergestelde 358 00:26:58,049 --> 00:27:02,029 effect werd bereikt. Bijna altijd zagen ze een man met 359 00:27:02,049 --> 00:27:05,609 een stevige tred de dood tegemoet lopen. alsof hij op 360 00:27:05,690 --> 00:27:10,009 weg was naar zijn verlossing. De dood bleek vaak allerminst 361 00:27:10,049 --> 00:27:13,410 een moeilijke en pijnlijke zaak te zijn. Ik wil hier 362 00:27:13,430 --> 00:27:19,579 graag enkele voorbeelden geven. Er zou een dubbele executie plaatsvinden 363 00:27:19,619 --> 00:27:23,759 van twee Chinezen. Toen ze de eerste uitlegden dat zijn 364 00:27:23,779 --> 00:27:28,240 hoofd zou afgehakt worden, beledigde hij de bevelhebber in zijn 365 00:27:28,279 --> 00:27:34,410 onverstaanbaar brabbeltaaltje. Na zijn onthoofding gooiden we een emmer water 366 00:27:34,470 --> 00:27:37,190 over de wip lang, terwijl de tweede Chinees naar de 367 00:27:37,210 --> 00:27:41,710 guillotine werd geleid. Hij bleef voor de weduwe staan, bekeek 368 00:27:41,750 --> 00:27:46,200 haar aandachtig. Hij had heel kleine handen en slaagde erin 369 00:27:46,220 --> 00:27:48,599 ze uit de boeien te wringen die ze achter op 370 00:27:48,619 --> 00:27:52,400 zijn rug hielden. In een oogwenk was hij de guillotine 371 00:27:52,440 --> 00:27:56,599 opgeklommen en nam hij plaats bovenop het mes. Het duurde 372 00:27:56,640 --> 00:27:59,029 enkele minuten om hem uit te leggen dat het niet 373 00:27:59,049 --> 00:28:03,990 daarboven was dat het gebeurde. Ze vroegen hem naar beneden 374 00:28:04,029 --> 00:28:07,410 te komen, zodat ze hem konden laten zien waar het 375 00:28:07,450 --> 00:28:11,029 dan wel te doen was. Geen man op de binnenplaats 376 00:28:11,069 --> 00:28:15,910 die niet lachte, tot hij huilde. Een jonge kerel die 377 00:28:15,950 --> 00:28:19,710 had gevaren voordat hij naar de strafkolonie kwam, werd er 378 00:28:19,759 --> 00:28:23,880 dood veroordeeld omdat hij een voorman per ongeluk had geschramd 379 00:28:23,900 --> 00:28:28,029 met een botmes. De verwonding was zo ernstig dat de 380 00:28:28,069 --> 00:28:32,990 voorman niet eens naar de ziekenboeg was geweest. Toen Kleine Zeeman, 381 00:28:33,009 --> 00:28:36,930 zoals de veroordeelde werd genoemd, op de wiplank werd gelegd, 382 00:28:36,970 --> 00:28:40,140 deed hij alsof hij de leiding had over een schip 383 00:28:40,160 --> 00:28:48,240 dat de haven binnenvoer. Naar stuurboord en voor anker, riep hij. 384 00:28:48,279 --> 00:28:52,619 De beul raakte de knop aan en de weduwe ging 385 00:28:52,640 --> 00:28:56,920 voor anker. Nog een ander werd veroordeeld omdat hij een 386 00:28:56,940 --> 00:29:00,589 bewaker had gedood. Hij wist drommels goed dat als je 387 00:29:00,619 --> 00:29:04,130 in je laatste ogenblikken nog iemand wilde beledigen, je stem 388 00:29:04,170 --> 00:29:07,970 verloren zou gaan in het tromgeroffel. Dus speelde hij de 389 00:29:08,009 --> 00:29:11,789 tot inkeer gekomen boef die enorm veel spijt leek te 390 00:29:11,829 --> 00:29:15,450 hebben van wat hij had gedaan. De heren om hem 391 00:29:15,490 --> 00:29:20,230 heen waren tot tranen toegeroerd door zijn berouw. Toen ze 392 00:29:20,250 --> 00:29:22,990 hem op de wip wilden leggen, vroeg hij aan de 393 00:29:23,029 --> 00:29:26,509 commandant de toestemming om een paar stichtende woorden te richten 394 00:29:26,549 --> 00:29:33,789 tot zijn kameraden. Verzoek toegestaan, knikte de commandant. Beste vrienden, 395 00:29:33,829 --> 00:29:38,079 richtte hij zich daarna tot ons, binnen enkele ogenblikken zal 396 00:29:38,119 --> 00:29:42,119 ik geleefd hebben. Denk goed na over wat ik jullie 397 00:29:42,160 --> 00:29:45,920 nu ga vertellen. Denk goed na over wat je straks 398 00:29:45,960 --> 00:29:49,339 zult zien en over wat je nu te zien krijgt. 399 00:29:50,500 --> 00:29:55,500 Merken jullie hoe rustig ik ben? Sterven is niets. Als 400 00:29:55,539 --> 00:29:59,180 een bewaker je slaat, sla dan terug. Dood ze. Dood 401 00:29:59,220 --> 00:30:02,650 ze allemaal als je kunt. De lafaard. Dood ze allemaal 402 00:30:02,690 --> 00:30:08,750 en vergeet geen enkele. De commandant kon zijn oren niet geloven. 403 00:30:08,789 --> 00:30:12,849 Hij bleef even als aan de grond genageld staan... voordat 404 00:30:12,869 --> 00:30:16,259 hij het teken kon geven om de trom te roeren. 405 00:30:16,299 --> 00:30:20,599 Toen de plank kantelde, riep de veroorwilde nog steeds... Dood 406 00:30:20,640 --> 00:30:28,390 ze allemaal, de lafaards! Executies kwamen veelvuldig voor op de duivelseilanden. 407 00:30:28,430 --> 00:30:34,509 In 1898 was er een maand met niet minder dan twaalf terechtstellingen. 408 00:30:34,569 --> 00:30:38,849 Vaak waren wij getuigen van een soort tragie-comedie, soms van 409 00:30:38,869 --> 00:30:43,890 een ware tragedie. Dan lieten ze je diep bedroefd achter 410 00:30:43,930 --> 00:30:48,079 en nog wat meer verbitterd. Waarom zouden wij ons goed 411 00:30:48,119 --> 00:30:52,259 gedragen als je hoofd toch voor een niemendal of geheel 412 00:30:52,339 --> 00:30:56,859 onterecht in de mand van de weduwe kon belanden? Een 413 00:30:56,900 --> 00:31:01,579 Italiaan vocht in Cayenne met een Arabier om een straatjongen. 414 00:31:01,599 --> 00:31:05,980 Een Belg, Jean Mouguin, kwam tussen beiden en stuurde ze 415 00:31:06,039 --> 00:31:09,930 allebei naar hun hut. De Italiaan sprak met de jongen 416 00:31:09,970 --> 00:31:12,609 af om de Arabier in de val te lokken en 417 00:31:12,630 --> 00:31:17,079 vermoordde hem met een mes. Hij werd gearresteerd, samen met 418 00:31:17,099 --> 00:31:20,759 de jongen en Mouguin in een cel gestopt en samen 419 00:31:20,779 --> 00:31:25,329 met hen ook ter dood veroordeeld. Nochtans bekenden de Italiaan 420 00:31:25,369 --> 00:31:27,950 en de jongen dat zij schuldig waren aan de moord 421 00:31:27,970 --> 00:31:31,869 en dat Jean Mouguin er niets mee te maken had. 422 00:31:31,910 --> 00:31:37,660 Mouguin was een goedhartig man door iedereen gerespecteerd. De Italiaan 423 00:31:37,700 --> 00:31:41,279 richtte zich uitdrukkelijk tot de gevangenisdirecteur om hem vrij te 424 00:31:41,319 --> 00:31:45,440 pleiten en alsnog zijn leven te redden. En wat was 425 00:31:45,480 --> 00:31:50,130 het resultaat? De doodstraf van de jongen werd omgezet in 426 00:31:50,170 --> 00:31:54,480 vijf jaar strafcel en de Italianen en de Belgen maakten 427 00:31:54,519 --> 00:31:55,880 kennis met de weduwe.