Speaker 2: Ik volg wat ik moet. Ik spreek wat ik moet.
Ik ben wie ik moet. Ik volg wat ik moet.
Ik spreek wat ik moet. Ik ben wie
Speaker 3: ik moet. Frank Paulet is een man die is getrouwd
met een vrouw, Monique Vermeulen. Die is ooit leraar geweest,
is eigenlijk aan de opleiding gewonnen tegen zijn zin omdat
hij iets anders wilde studeren, maar is uiteindelijk graag leraar geweest.
Is ook docent literair en creatie geweest en heeft op
een bepaald moment ontdekt dat het schrijven zo'n belangrijke plek
in zijn leven innam. dat hij vond dat hij met
een fulltime lesgeven en 3,5 maand vakantie er niet kwam om
voldoende tijd te hebben om goed te schrijven. Hij is
dan halftijds beginnen lesgeven en halftijds beginnen schrijven en uiteindelijk
gekozen voor de moeilijke weg, namelijk het vaste werk met
een goed pensioen in vooruitzicht op te geven om te
kunnen schrijven. Mijn vrouw heeft dan dezelfde weg bewandeld net
na mij, zodanig dat we op een bepaald moment allebei
van onze pen leefden. En dat zeg ik altijd, is
ongeveer het enige waar ik in mijn professioneel leven trots
op ben. Namelijk dat wij met tweeën een halve carrière
fulltime hebben kunnen doen wat we op dat moment het
liefste deden. En dat we daar ook een huis mee
afbetaald hebben en aan ons overgewicht hebben kunnen werken. Ja,
uiteindelijk is dat nu geëvolueerd naar iets wat ik niet
kan laten, maar wat ik ook niet per se nog
heel graag doe. Tom Boonen heeft ooit gezegd, ik fiets
omdat ik het fietsen mis als ik niet fiets. En
mijn vriend Patrick Corneli heeft daar zijn eigen variant op gemaakt.
Die zegt altijd, ik schrijf omdat ik het schrijven mis
als ik niet schrijf. En ik mag dat ook onderschrijven,
want bij mij is dat ondertussen ook zo. Wat niet
betekent dat ik zonder schrijven zou kunnen leven. Ja, zuster Gabrielle.
Veel mensen in en om Dendermonde gaan dit een overbodige
vraag vinden, wie zuster Gabrielle was, want dat leeft daar enorm.
Zuster Gabrielle, voor de mensen die haar niet kennen, is een,
of was een, dat is nog altijd niet duidelijk, was
sowieso een jonge dame die geboren is in 1926, dus bijna 100
jaar geleden, op 14 januari. Met andere woorden, wie goed kan
rekenen weet dat ze op 14 januari 2026 100 jaar oud wordt of
zal worden. Of zou geworden zijn, want uiteindelijk is zuster
Gabrielle verdwenen in 1982. Nu, om haar een beetje te kaderen,
was geen gewone dame. Was een beetje een rebel in
haar jonge jaren. Was nogal anti-Duits. We spreken nu over,
laten we zeggen, 1944. En zuster Gabrielle heeft op een bepaald
moment anti-Duitse affiches geplakt. waarbij ze in het gezichtsveld van
de Duitsers terechtgekomen is en dus is moeten onderduiken. En
uiteindelijk in het klooster is gegaan. En er is nog
altijd niet echt heel veel duidelijkheid over of zij nu
uit volle overtuiging, uit godsverrukbare overtuiging, het klooster ingegaan is
of dat dat de familie goed uitkwam. Maar het was
een beetje een speciale familie. Misschien kwam het wel goed
uit dat zij het klooster inging, want dat was toch
weer een mond minder te voeden. En zij is dus
in plaats van Germijn Robberechts, zoals ze geboren is, uiteindelijk
een andere naam moeten aannemen, zoals alle kloosterzusters. Zuster Gabrielle,
in Dendermonde spreken ze over zuster Gabrielle, maar ik krijg
dat moeilijk over mijn lippen. Dus zuster Gabrielle is in
het klooster in Sint-Vincentius-a-Paulo in Dendermonde ingetreden, is lerares geworden,
was ook als lerares een beetje een buitenbeetje. Haar leerlingen
mochten in de lessen technisch tekenen, mochten zij platen meebrengen
en die werden dan vol een bak afgespeeld. Ik heb
mensen gesproken die van haar les gekregen hebben en die
vonden haar een hele toffe non. Het was ook een
vrij gevochten madame in de zin dat ze een drumstel
had in een kelder waar ze regelmatig op ging rammen.
Dat moet een kamer geweest zijn in die kelder waar
ook heel veel heilige beelden in stonden. Wat toch altijd
zo dat dubbele is bij zuster Gabriel. Namelijk enerzijds dat
rebellische en anderzijds toch dat christelijke. Dat overtuigde. Ik heb
gehoord dat ze nu en dan wel eens op café
durfden te gaan. Dat ze wel een keer een sigaret
durfden opsteken. En ze had rijbewijs. En eigenlijk is dat
rijbewijs haar ondergang geworden
Speaker 2: Hij is geen filmster, geen boschauffeur. Hij heeft geen gouden handen.
Hij is een blik alsof hij kogels vuurt. En draagt
koude of geen kleren. Ik volg wat ik moet. Ik
spreek wat ik moet. Er zijn die rode draden met
rode wagens, rode wangen en rode lappen. En een stier,
een fucking stier, ik volg wat ik moet. Ik spreek
wat ik moet. Ik ben wie ik moet. Ik volg
wat ik moet. Ik spreek wat ik moet. Ik ben
wie ik moet. Ik moet wat ik moet. Ik kom
mij vast en zeker duur te staan. Ik volg wat
ik moet. Ik spreek wat ik moet. Ik ben wie
ik ben. Ik spreek wat ik moet. Ik ben wie
ik moet. Ik volg wat ik moet. Ik spreek wat
ik moet. Ik ben wie ik moet. Ik volg wat
ik moet. Ik spreek wat ik moet. Ik ben wie
ik moet
Speaker 3: In mijn bundel Ik zuster Gabriel schrijf ik ergens een
rijbewijs maakt vrij en ongelukkig. Bij zuster Gabrielle was dat
eigenlijk zo. Zij was een van de weinige nonnen, zo
niet de enige, die op dat moment een rijbewijs had.
En het klooster had een auto. En de directeur van
het klooster, Gaston Morny, die wordt directeur van het klooster.
En zuster Gabrielle wordt zijn privéchauffeur. Om een beetje een
beeld te krijgen van Gaston Morny, moet ik beginnen. Hij
heeft ooit, ik denk in Vilvoorde, in een college lesgegeven
waar ze hem liever kwijt dan rijk waren, want daar
kon hij van de jonge gasten niet afblijven. Ze hebben
hem dan naar een technische school gestuurd, omdat ze ervan
uitgingen van, ja, die spreken we gemakkelijker van zich af,
die bijten gemakkelijker van zich af. Maar ook daar is
hij verdwenen. Hij heeft dan uiteindelijk gesolliciteerd om directeur te
worden van het klooster en dat is gelukt. En die
man deed veel dingen die een priester, want dat was hij,
niet moge doen vanuit hun functie en overtuiging. En zuster
Gabrielle voerde Gaston Mourny heel vaak naar bijeenkomsten, vergaderingen, congressen,
noem maar op. Zo noemde hij dat dan. Tot zij
eens ging kijken wat daar allemaal gebeurde in die congressen
en die bijeenkomsten. En zij begon heel goed zicht te
krijgen op de man, zijn levenswandel. En die ging gepaard
met veel drank, heel veel drank. met seks, heel veel seks,
met mannen. Ook betaalde seks. Hij kon ook van de
kinderen moeilijk afblijven. En dat geld, ja, de man had
geen slecht inkomen. Hij gaf ook nog part-time lessen, hij
was directeur, dus er kwam behoorlijk wel wat binnen. Maar
daar kon hij zijn levenswandel niet mee financieren, dus hij
moet dan, daar is zuster Gabrielle ook achter gekomen, de
kas van het klooster wel hier en daar hebben aangesproken
om zijn liederlijke leven te financieren. En daar is zuster
Gabrielle beetje bij beetje achtergekomen en zij begon alle adressen
waar ze hem naartoe moest voeren en al wat ze
wist en zag begon ze te noteren en ze noteerde
dat in steno, omdat ze wist dat Gaston Mourny geen
steno kende, dus mochten de schriftjes Waar ze dat in schreef,
in zijn handen vallen, dan kon hij daar niks mee doen,
want hij kende dat schrift niet. En uiteindelijk, op 4 maart 1982,
is zuster Gabriel een zware ruzie gehad. Ze had een
paar keer een brief geschreven naar Gaston Morny, die ze
dan afgaf. En Morny moet woedend uit zijn kamer gevlogen zijn.
Hij had ontdekt dat zuster Gabriel in zijn papieren had
zitten snuffelen. Hij gooide woedend papieren naar haar. Het moest
uit zijn met die vuile brieven. En er zijn een
paar zusters die daar getuige van geweest zijn van die
hoogoplopende ruzie tussen Mornie en zuster Gabrielle. En de volgende
morgen was zuster Gabrielle niet meer in het klooster. Ze
was niet op tijd en ze was eigenlijk niet meer
in de les. Zuster Gabrielle was poorloos en ze is
dat nu nog altijd.
Speaker 2: Dit is geen pauze. Dit is Gaston met zijn basson.
Gaston met zijn piston.
Speaker 4: Gaston met zijn...
Speaker 2: Meemond.
Speaker 4: Die heeft hij niet. Zijn kleine bugel zit niet in
de chaise
Speaker 2: Van Rosalie, Melanie, Marie-Cathelene, Paula of Marie-Cathrine. Zijn kleine bugel
zit in de toon. Van Pier, van Paul, van Jos,
van Theo, Karel
Speaker 4: Luc en Ronnie. Van Walter, Gerard, Piet en van God.
Eén klein pierke.
Speaker 3: Ik probeer mij voor te stellen wat dat toen veroorzaakt heeft.
Zuster Gabrielle, die blijkbaar altijd vrij stipt was, die het
eerste lesuur van de ochtend er niet was in de les.
Die leerlingen hebben natuurlijk nog eventjes gewacht voordat ze gingen
zeggen op het secretariaat dat de leerkracht er niet was.
En uiteindelijk, ja, ze wisten het niet en oké, goed.
Zuster Gabriel werd dat uur vervangen. En die dag was
zuster Gabriel dus niet op school. En niet in het klooster.
Ik ga het lang verhaal kort maken. Ik ken trouwens
ook de volledige chronologie niet echt meer uit mijn hoofd.
Maar ik weet wel dat aanvankelijk het klooster gedaan heeft
alsof zuster Gabriel haar kap over de haag had gesmeten.
Daar hadden ze interessante dingen over. voor gevonden. Zuster Gabrielle
organiseerde de Italiereis elk jaar en ze zou een oogje
gehad hebben op de Italiaanse buschauffeur en daar zal ze
dus mee vertrokken zijn, richting Italië. Er was ook een
vermeende affaire met een ijsboer uit Baasrode. Dat was ook
een mooie paraplu om open te steken natuurlijk. En uiteindelijk
is het ploostering geslaagd om de familie zeg maar buiten
te houden en te laten weten van ja, ze zal
wel terugkomen, er is niks aan de hand. Terwijl dat
ze het misschien beter wisten, dat weten we nu nog
altijd niet. En het heeft 25 dagen geduurd en dat is
heel merkwaardig lang. Eer de verdwijning... bij het gerecht terechtgekomen is.
Hier dus eigenlijk politie en gerecht in gang geschoten zijn
om een soort verdachte verdwijning in gang te steken en
te onderzoeken. Dus het klooster en ook het bisdom hebben
hier een zeer merkwaardige rol gespeeld, een heel vreemde rol. Bijvoorbeeld,
aanvankelijk gaf het klooster geen toelating aan het gerecht om
de kamer van zuster Gabrielle te doorzoeken. Dus als je
niks te verbergen hebt, dan laat het maar zoeken, denk
ik dan. Er is ook op een bepaald moment een
verslag opgemaakt door twee rechercheurs. En normaal gang van zaken
is dat het verslag van dat onderzoek naar het parket
wordt gestuurd. En de substituut die in Dendermonde woonde, die
had duidelijk gezegd, die had opdracht gegeven aan die mannen,
Jullie komen dat bij mij thuis in de brieven besteken.
Jullie komen dat bij mij thuis afgeven. Dat is geen
gebruikelijke procedure. En daarmee maak je je natuurlijk verdacht. Die
man was dan ook nog van CVP-signatuur, wat toen nog
heel dicht aanleunde bij de katholieke kerk. Dus op die
manier kon er, mocht er iets aan de hand geweest zijn,
tijd genomen worden om het hele potje... Toetendekkend, zodanig dat
het toch niet te veel zou smeulen
Speaker 2: Dat hij het duister omarmde Dat hij aan het licht
kwam Dat ik hem verplaatste Dat ik kennis had Elke
weg loopt dood. Elke weg loopt dood. Elke weg loopt dood.
Dat het licht explodeerde. Dat hij blind werd. Dat ik
op zijn banen draaide. Dat ik in de weg liep.
Elke weg loopt dood. Elke weg loopt dood. Elke weg
loopt dood. Dat ik zijn homes noteerde. Dat alles in
steen overdwien. Dat Barbert je beter kan hangen. Dat met
haar de kennis verteert. Elke weg loopt dood. Elke weg
loopt dood. Elke weg loopt dood. Elke weg loopt dood.
Elke weg loopt
Speaker 5: dood Elke weg loopt dood Elke weg loopt dood
Speaker 2: Elke weg
Speaker 3: Geef toe, het is een heel intrigerend gegeven. Een kloostersuster
die verdwijnt uit het klooster en die meer dan 40 jaar
later nog altijd niet is teruggevonden. Dat is toch bijzonder intrigerend.
In het jaar van haar verdwijning Dat waren mijn vrouw
en ik, moet ik even denken, één of twee jaar getrouwd.
En wij waren jong getrouwd, we hadden het niet breed,
we hadden ook geen krant. En we waren eigenlijk niet
goed op de hoogte van alle actualiteit, we hadden ook
geen tv. En ik weet nog dat mijn ouders toen
op een keer vertelden dat ze gelezen hadden dat er
in Dendermonde een kloosterzuster verdwenen was. En zeiden ze, die
zou begraven zijn, ze zou vermoord zijn en begraven zijn
in het homobos in Wasmünster. Nu, het homobos in Wasmünster,
dat ken ik goed. Ik ben daar vaak gaan joggen.
Dat lag op één van mijn joggingparcours toen ik nog
marathons liep, zeg maar 25 kilo geleden. En ik heb daar
nooit iets verdachts gemerkt trouwens, maar ik heb het altijd
zo intrigerend gevonden dat daar een kloosterzuster zou begraven zijn.
Het homobos is niet zo heel ver van de Rozenbergabdij,
waar Gaston Mornier waarschijnlijk toch ooit wel geweest zou kunnen zijn.
Dus ja, die connectie heb ik me dan later even
proberen voor te stellen. Nu, het heeft dan geduurd tot 2015.
In 2015 kreeg ik de inclusieve griffel toegekend voor mijn boek
Want een ezel is een voorbeeldig mens. En een van
de juryleden heette Kathleen de Brouwer. Die heet altijd nog zo,
denk ik. En Kathleen, we geraakten aan de babbel. En
ze zei, ja, ik heb ook een paar jaar geleden
een boek geschreven. Ik zal u dat eens meebrengen. En
dat bleek het boek te zijn... Dood van een om, vraagteken.
Niet te verwarren met Dood van een om van Maria Rossiel.
En ik heb dat met stijgende verbazing zitten lezen. Kathleen
de Brouwer was een professionele journaliste. Wel gelinkt aan alles
wat met het katholiek geloof te maken had. Zij werkte
mee aan Kerk en Leven. Maar toen ze begon te
spitten in het dossier van zuster Gabrielle... Is ze daar
eigenlijk buiten gegooid. Ze heeft zijn tijd voor tertio gewerkt,
ook in die kringen. Is ze daar ook opzij gezet.
Ze hebben haar het leven niet zo gemakkelijk gemaakt. En
uiteindelijk heeft ze toch haar zin doorgedreven en een boek
geschreven rond haar veronderstellingen en de dingen die ze gehoord had.
Want zij zou ooit contact gehad hebben, een keer een
telefoontje gehad hebben van zuster Gabrielle. En ze heeft alles
wat zij wist en dacht en zag gebeuren, ooit aan
kardinaal Daniels toen doorgegeven. En dan krijg je toch wel
zeer merkwaardige dingen te lezen. Als zou kardinaal Daniels de
vergadering niet in Mechelen, in het aartsbischoppelijk paleis, hoe heet dat,
hebben willen laten doorgaan, maar ergens in een achterkamertje... En
op het einde van de bijeenkomst zou hij gezegd hebben
tegen Kathleen Brouwer van dit gesprek heeft nooit plaatsgevonden. Dus ja,
daarmee geef je eigenlijk toch alleen maar aan dat je
boter op je hoofd hebt, dat je dingen weet die
je daglicht niet mogen zien. En ja, dat heeft mij
toch alleen maar ertoe aangezet om te beginnen graven en
te beginnen zoeken. En ik heb denk ik het hele
internet afgeschuimd en alles wat ik kon vinden over zuster
Gabrielle heb ik gezocht en gelezen. Voor mij kwam de podcast,
de onvolprezen podcast van Filip Heijmans als godsgeschenk. Ik was
volop bezig met het schrijven aan mijn bundel X-Zuster Gabriel.
Toen die podcast is verschenen, ik heb die twee keer
volledig beluisterd. En mensen die hem ook willen beluisteren, die
moeten er de rekening mee houden dat die ongeveer tien
keer of elf keer, drie kwartier duurt. Dus ik heb
daar heel veel tijd in gestoken. Voor mij was dat
heel mooi, heel schitterend. Ik ben ook heel blij dat Filip...
Een inleiding voor mijn bundel heeft geschreven, met heel veel
duiding rond de problematiek eigenlijk, zeg maar. En ik wilde
er iets over maken, uiteindelijk. Maar ja, een roman zou
misschien toch alleen maar de feiten weer... nog maar eens
op een rijtje zetten. Ik heb ervoor gekozen om iets meer,
hoe zou ik het zeggen, diepgang te proberen te creëren
aan de hand van gedichten. Ik was er ook achter
gekomen dat zuster Gabrielle op 14 januari 2026 honderd zou worden en
ik dacht, ik ga voor haar een soort scenotafje, een
grafmonument oprichten, honderd gedichten schrijven. Daar heb ik me trouwens
behoorlijk aan mispakt, dat was een hele klus. En die
gedichten wilde ik per se schrijven vanuit haar eigen standpunt.
Dus vandaar dat de bundel ook heet Ik, zuster Gabrielle.
Ik wilde haar denken, haar doen en laten, haar twijfels,
haar woede, haar onzekerheden, haar... Het feit dat ze tussen
hamer en aanbeeld zat, ik wil dat allemaal zo pregnant
mogelijk weergeven. En daarvoor leek een gedicht mij het meest geschikt.
En dus vanuit het standpunt van de zuster zelf. Wat
niet zo gemakkelijk is voor een man die uiteraard geen
non is. Dus om volledig me in te leven in
haar gedachten en denkwereld en in haar leefwereld. Ze wist veel,
ze noteerde alles. Ze zat ook gevangen tussen het feit
dat ze kloosterzuster was... Mornie was haar overste, haar directe overste,
dus dat was al niet zo evident om haar tegen
in opstand te komen. We spreken ook over 1982, nu zou
dat ook weer een beetje anders liggen, denk ik. Er
waren ook zusters van haar eigen congregatie die haar helemaal
geen toffe vonden. Daar was ook afgunst mee gemoeid, want
ze had rijbewijs, ze kon buiten. En ze deed ook
dingen die niet zo non-achtig waren. Het bestom reageerde niet
op wat zij te vertellen had. Mijn moeder overste leefde
ze op gespannen voet. Dus het was voor zuster Gabrielle,
die laatste maanden, waren absoluut geen gemakkelijke tijd
Speaker 5: MUZIEK U hebt de sleutel van mijn deur, van al
mijn deuren. Maak ze open,
Speaker 2: alstublieft. Laat me vroeg of laat met bloed en tranen
schrijven wat ik schrijven moet. MUZIEK Moeder, moeder, hij noemt
mij een schrijver Ik schrijf bandeloze brieven, zegt hij Schaamteloze
schrijvens vindt hij Moeder, u kent mij U weet beter,
heel veel beter Neem het op voor mij en spreek
en zeg Moeder, moeder, spreek en zeg Maar u stak
al mijn sleutels weg. Moeder, moeder, spreek en zeg. Maar
u stak al mijn sleutels weg. ZANG EN MUZIEK Spreek
en zeg. Maar u stak al mijn sleutels weg. Moeder, moeder.
Spreek en zeg. Laat nu maar, want ik ben weg.
Speaker 3: Ja, mijn idee... Wie ben ik om... om het gerecht
niet te geloven of te zeggen dat ik nog een
ander idee heb. Maar het gerecht heeft uiteindelijk Gaston Morny verdacht.
Ze hebben hem vaak ondervraagd. Sommige speuters zeiden dat hij
het kan hebben gedaan. En andere mensen die Morny kenden
zeiden dat hij klein was, dat hij papperig was. Hij
had weinig kracht om een zuster te vermoorden en die
ook nog eens te laten verdwijnen zonder dat er sporen waren.
Dus hij moet op zijn minst toch hulp gekregen hebben.
Andere speuters zeiden dan weer, ja, maar ja, wij hebben
hem echt een keer kwaad gekregen en toen is hij
op tafel beginnen kloppen dat we er eigenlijk schrik van kregen.
Dus ja, dat spreekt ook weer zichzelf tegen en dat
leidt ook weer niet tot eenduidige oplossingen of theorieën. Het
klooster heeft het altijd gehouden op de kap over de Haag.
Ofwel met die Italiaanse buschauffeur, ofwel met die Nijsboer uit Baasrode.
Maar ik vind het vreemd, het komt ook niet in
de podcast van Philippe Heijmans, denk ik, maar ik vind
het vreemd dat niemand over dat ene zinnetje gestruikeld is
dat zuster enkele weken voor haar verdwijning Toch letterlijk tegen
een vriendin heeft gezegd namelijk... Als ik hier ooit verdwijn,
vinden ze mij nooit terug. Dat vind ik een heel
intrigerend zinnetje. Als ik hier ooit verdwijn, vinden ze me
nooit terug. Ik denk dan... Oké, hoe kun je dat weten?
Stel je voor dat ik denk... Ze zitten achter mij aan.
Ik vrees voor mijn leven. Ze gaan mij vermoorden. Ga
ik dan zeggen... Dat vind ik raar. Bij de meeste
moorden worden de lijken teruggevonden. Of wordt er tenminste toch
iets van een lijk teruggevonden. Dus ik denk dan, ja,
zou ze iets anders bedoeld hebben dan? En het tweede
ding in dat zinnetje, ze heeft niet gezegd, als ik
vermoord word, vinden ze mij nooit terug. Ze heeft gezegd,
als ik hier verdwijn... Vinden ze mij niet terug. Verdwijnen,
dat kan voor gezorgd worden. Iemand kan jou doen verdwijnen,
maar je kunt ook jezelf laten verdwijnen. Dat is enerzijds ongeloofwaardig,
omdat zuster Gabrielle enorm van haar moeder hield en haar
zeer geregeld, ik denk zelf, bijna wekelijks bezoekjes bracht. Dus
ik weet niet of ze het over haar hart zou
kunnen krijgen hebben om haar moeder zonder plikken of blozen
de rug toe te draaien. Maar ik denk dan ook
wel van... Toen ze het gezegd heeft, was ze duidelijk opgejaagd.
Ze was een beetje in paniek. En als je weet
wat er die laatste tijd aan conflictueuze toestanden is gebeurd
in het klooster... met Mornie, met zuster Overste, met de medezuster,
dan denk ik, ja, een kat in het nauw durft
al eens rare sprongen maken en dan zou het misschien
wel kunnen dat zuster Gabrielle er zelf voor gezorgd heeft
dat ze verdwenen is. En verdwijnen kan dan ook weer
verschillende kanten op. Je kan ergens anders gaan leven, een
andere identiteit aannemen. Zoals misdadigers soms doen, naar Brazilië vluchten
en daar aan een zwembad gaan zitten onder een andere naam.
Maar het kan ook zijn dat je er zelf een
eind aan maakt natuurlijk. Ik heb in een van de
gedichten van de bundel een soort waar is Wally gedicht geschreven.
Waar ben ik? En dan alles opgezond waar zuster Gabrielle
zegt waar de anderen denken dat zij kan zijn. Dat
kan onder de grond zijn, dat kan in de oven zijn,
in de brander van de centrale verwarming van het klooster.
Dat is allemaal onderzocht trouwens. Maar ik heb ook geschreven
in de Ardennen, in een Everswijn. Dus het is zo
dat bij de indianen bijvoorbeeld, mensen die op hun hoofd doen,
die voelden dat hun einde naderde. Die gingen zich ergens
onder een boom leggen en die gaven zichzelf terug aan
de natuur, zeg maar. Wie weet heeft zuster Gabrielle dan
ook iets ingenomen en is ergens in een of ander
afgelegen bos gaan liggen in de Ardennen. En is haar
lichaam dan in de natuur verdwenen op een of andere manier?
Dat zou best kunnen. Ik weet niet of je zoiets
nog kan onderzoeken. Ik weet alleen dat ik niet weet
of het onderzocht is. Waarschijnlijk niet. Elke weg loopt dood
Elke weg loopt dood Voor mij is zuster Gabriel... Ik
heb ze niet persoonlijk gekend, maar uit wat ik gelezen
heb en gehoord heb, een wereldse non die misschien iets
te impulsief en te rigoureus en te drastisch te werk
gegaan is in haar manier om Gaston Mornier te ontmaskeren
en daardoor zelf in de problemen is geraakt. Ik zie
haar ook, maar daar kan ik flagrant fout in zijn,
maar ik zie haar ook als een Iemand die wel
iets van de wereld wist. Dat was het alleen al
doordat ze Gaston Morny had beziggezien. Die wel iets wist
hoe de zaken in elkaar zaten. En in mijn beleving
heeft ze ook een manuscript van Hildegard von Bingen gelezen.
Ze moet Hildegard ongetwijfeld gekend hebben. Ze moet dat in
haar studie ongetwijfeld zijn tegengekomen. Die abdis uit de 11e,
12e eeuw. een zeer geëmancipeerde dame voor die tijd eigenlijk,
die bijvoorbeeld ook weggekomen is met haar ideeën over geneeskunde,
maar was eigenlijk, zeg maar, de kennis van de natuur,
van planten, wat je dan wat jaren later op de
brandstapel zou gegooid zijn. Ze had contacten met andere, als
dat is, was ze in contact met oversten van andere abdijen,
of dat er nu mannen of vrouwen waren, dat maakt
ten opzichte niet uit, ze had contact met de paus. En...
Ze heeft ook een aantal liedjesteksten geschreven en een aantal
waarvan zijn gebundeld in de zogenaamde Dendermondse Codex. En die
heeft heel lang in het Dendermondse klooster gezeten. Niet het
klooster waar zuster Gabrielle zat, maar wel in het mannenklooster.
En ik kan mij niet voorstellen dat ze dat niet
ooit gezien heeft. En mocht ze blijven leven zijn, en
dat kan altijd nog trouwens, dat ze nog altijd leeft,
dan zou ze waarschijnlijk zeer gedrigeerd geweest zijn door een
artikel dat ik zelf ook gelezen heb in Kerk en Leven,
namelijk een artikel over Hildegard van Bingen, meer bepaald als
inspiratie voor lingerie. En dat kan misschien gek klinken, maar
er is een heel bekende Nederlandse lingerieontwerpster, Marlies Dekkers, en
die heeft de symbolen die Hildegard van Bingen gebruikte, heeft
zij gebruikt ook om een... lingerie-lijn mee te maken, de
zogenaamde Ecclesia-lijn. En ik kan me echt wel voorstellen dat
zuster Gabrielle, als ze dat zou geweten hebben, niet in
te tomen zou geweest zijn en zo'n setje zou besteld
hebben online. Ik kan me dat levendig inbeelden. Misschien was
ze echt wel wereldgenoeg om dat te doen, mocht ze
nu nog leven en jonger zijn. Maar misschien voelde ze
zich dan aan de andere kant weer daar schuldig over,
want uiteindelijk was ze toch nog altijd een non. Een
toffe non, maar toch een non
Speaker 2: Ik kleur als de lichte dagen raak Ik brand als
de vlam van de zon. Ik ben omringd
Speaker 6: ik ben omvaart. Ik ben omhelst, ik heb
Speaker 2: gehad.
Speaker 6: In mijn bloed ben ik verbonden. Ik ben helemaal van vlees.
Speaker 2: Maar over datzelfde bloed weken. O, vergeef me. Ik ben
in de wereld en van de slang. Voel ik de gesplek.
Ik heb honing en melk onder mijn tong. Ik herken
mijn besloten eerbaarheid. Vergeet me. Vergeet me. De lucht vliegt
over mijn schoot vol vreugde. Vliegt over, over de martelkamer
van mijn ziel. Mijn vingers zijn zwak. Overgeven.