1 00:00:05,139 --> 00:00:10,019 Speaker 2: U luistert naar De Duivelseilanden. Een luisterboek geschreven en verteld 2 00:00:10,060 --> 00:00:14,980 door Patrick Bernouw... in een sounddesign van Antoine Derksen. Het 3 00:00:15,000 --> 00:00:18,760 verhaal van De Duivelseilanden, gebaseerd op de memoires van Eugène 4 00:00:18,820 --> 00:00:22,559 de Grave... is nu ook verschenen in boekvorm, als paperback 5 00:00:22,600 --> 00:00:26,879 en als e-boek. Alle informatie in de show notes 6 00:00:28,160 --> 00:00:37,039 Speaker 3: Hoofdstuk 10. De Corsicanen. Op een dag werd mij voorgesteld, het 7 00:00:37,079 --> 00:00:41,039 was in de tijd toen Daniel commandant was van de eilanden, 8 00:00:41,079 --> 00:00:44,219 om zijn dochter te pakken, haar met het mes op 9 00:00:44,259 --> 00:00:47,189 de keel naar de kade te brengen, onze bewakers te 10 00:00:47,229 --> 00:00:50,310 bevelen een boot klaar te maken en het ruime sop 11 00:00:50,329 --> 00:00:55,509 te kiezen met juffrouw Eleanor aan boord. We kunnen dreigen 12 00:00:55,530 --> 00:00:58,030 haar te doden bij het eerste schot dat op ons 13 00:00:58,049 --> 00:01:03,750 wordt afgevuurd. Zij die mij dit voorstel deden, waren mannen 14 00:01:03,770 --> 00:01:08,469 die hun dreigementen ook uitvoerden. Nee, zei ik, daar doe 15 00:01:08,489 --> 00:01:10,609 ik niet aan mee en ik zou jullie ook ten 16 00:01:10,640 --> 00:01:14,959 stelligste willen afraden dit idee uit te voeren. Ik wilde 17 00:01:15,000 --> 00:01:19,939 geen geweld gebruiken tegen onschuldigen en juffrouw Eleonore was best 18 00:01:20,019 --> 00:01:23,859 aardig en meelevend. Ze leek in het geheel niet op 19 00:01:23,879 --> 00:01:30,329 haar vader. Deze drie mannen, ten prooi aan de diepste wanhoop, 20 00:01:30,379 --> 00:01:35,560 ontsnapten even later in een haastiging gereedheid gebrachte notendop. Ik 21 00:01:35,599 --> 00:01:39,250 gaf ze geen schijn van kans. Toch zijn ze vertrokken 22 00:01:39,280 --> 00:01:43,090 en heb ik nooit meer iets van hen vernomen. Een 23 00:01:43,129 --> 00:01:48,379 andere ontsnapping die lang van tevoren was gepland, lukte wonderwel. 24 00:01:48,420 --> 00:01:52,500 Cor en Clastrier werkten op een sloep, de ene was 25 00:01:52,540 --> 00:01:55,700 matroos geweest. Ze hadden de gewoonte de hond van een 26 00:01:55,719 --> 00:01:59,379 bewaker te wassen. Op een avond zag een soldaat die 27 00:01:59,400 --> 00:02:02,079 op wacht stond bij de kade hoe ze in een 28 00:02:02,120 --> 00:02:06,269 heel klein bootje zaten en hoe de hond achter hen aanzwong. 29 00:02:06,329 --> 00:02:09,770 Ze voeren langzaam steeds verder weg, roepend naar de hond 30 00:02:09,789 --> 00:02:13,229 die achter hen aan bleef zwemmen. Jullie zijn nu wel 31 00:02:13,270 --> 00:02:16,750 ver genoeg, riep de schildwacht en op een gegeven moment toe. 32 00:02:16,770 --> 00:02:21,330 Keer terug. Maar Cor en Clastrier pakten de riemen en 33 00:02:21,389 --> 00:02:25,520 roeiden voor hun vrijheid. De soldaat had zijn geweer al 34 00:02:25,539 --> 00:02:29,039 gegeven om ze neer te schieten. Ze bevonden zich op 35 00:02:29,060 --> 00:02:35,680 nauwelijks dertig meter van hem, toen een andere soldaat hem tegenhield. Casanova, 36 00:02:35,699 --> 00:02:40,240 zo heette hij, deed het allerminst uit menslievendheid, maar omdat 37 00:02:40,280 --> 00:02:43,639 hij ze zelf wilde arresteren met een eigen sloep om 38 00:02:43,659 --> 00:02:47,740 zo de premie op te strijken van 45 frank voor elke 39 00:02:47,819 --> 00:02:52,590 op zee gearresteerde vluchteling. Hij had er alleen geen rekening 40 00:02:52,620 --> 00:02:56,370 mee gehouden dat daar een matroos achter de riemen zat 41 00:02:56,409 --> 00:02:59,620 en dan nog wel een met hersenen. In plaats van 42 00:02:59,659 --> 00:03:03,669 met hun notendop meteen het ruime sop te kiezen, verstopten 43 00:03:03,710 --> 00:03:07,509 Cor en Clastrier zich achter een rots. Een eerste sloep 44 00:03:07,550 --> 00:03:11,849 voor hen voorbij, een tweede ook. Daarna kwam een stoomboot 45 00:03:11,889 --> 00:03:15,379 en vervolgens zagen ze zowat alles passeren wat een zeil droeg. 46 00:03:16,689 --> 00:03:19,590 De nacht valt in deze streken heel snel en toen 47 00:03:19,610 --> 00:03:24,129 het donker hen onzichtbaar maakte, kwamen de twee heren stilletjes 48 00:03:24,189 --> 00:03:28,789 uit hun schuilplaats. Ze werden de volgende ochtend opgepikt door 49 00:03:28,830 --> 00:03:31,939 een Engels schip, waarvan de kapitein bereid was hen naar 50 00:03:31,960 --> 00:03:36,939 een Engelse haven te brengen. De bewakers en soldaten van 51 00:03:36,960 --> 00:03:41,729 de eilanden keerden met lege handen terug. Enige tijd later 52 00:03:41,770 --> 00:03:45,039 kreeg de gevangenisdirecteur te horen dat hij hun sloep terug 53 00:03:45,080 --> 00:03:48,979 kon kopen, zo is mij naderhand verteld, en twee maanden 54 00:03:49,020 --> 00:03:51,860 later ontving een vriend een brief van de moeder van 55 00:03:51,919 --> 00:03:56,710 een van de vluchtelingen. Mijn zoon en zijn metgezel zijn vrij. 56 00:04:13,840 --> 00:04:16,920 Er waren nog een paar pogingen, onder andere die van 57 00:04:16,959 --> 00:04:20,600 een voorman, een echte dwaas, die met twee gezallen en 58 00:04:20,620 --> 00:04:23,319 een half varken van de commandant op een vlot van 59 00:04:23,339 --> 00:04:27,819 drie aan elkaar gebonden tonnen wilde vluchten. De volgende dag 60 00:04:27,879 --> 00:04:33,519 werden ze half dood teruggebracht. Nogal wat ontsnappingspogingen werden ontdekt 61 00:04:33,560 --> 00:04:37,810 omdat iemand had geklikt of omdat zekere voorbereidingen bij toeval 62 00:04:37,850 --> 00:04:41,660 werden ontdekt. Zelf was ik betrokken bij een expeditie met 63 00:04:41,699 --> 00:04:45,230 een bak troch. Ik kan hier niet navertellen wat er 64 00:04:45,250 --> 00:04:49,610 toen gebeurde, het is best wel een Homerische geschiedenis, maar 65 00:04:49,629 --> 00:04:52,149 ik wil niet dat een van mijn kameraden door een 66 00:04:52,170 --> 00:04:57,810 bewaker wordt vermoord. 28 dagen heb ik opgesloten gezeten op 67 00:04:57,850 --> 00:05:00,829 verdenking dat ik hier iets met te maken had en 68 00:05:00,870 --> 00:05:07,420 toen ben ik vrijgelaten wegens gebrek aan bewijs. Misschien was 69 00:05:07,439 --> 00:05:10,699 het beter geweest als ze mij deze keer hard hadden 70 00:05:10,720 --> 00:05:14,519 gestraft en daarna met rust hadden gelaten. Want vanaf dat 71 00:05:14,540 --> 00:05:19,019 moment werd ik op alle mogelijke manieren geviseerd. Ik vraag 72 00:05:19,060 --> 00:05:21,339 me nog steeds af hoe het komt dat ik geen 73 00:05:21,360 --> 00:05:25,230 moordenaar ben geworden. Ik heb er vaak genoeg van gedroomd 74 00:05:25,290 --> 00:05:28,230 om een van de vuile Corsicanen te bruggen die mij 75 00:05:28,250 --> 00:05:31,550 het leven zo zuur maakten. Mocht ik tot in de 76 00:05:31,589 --> 00:05:35,290 details vertellen wat deze honden zoal bedachten om mij te kwellen, 77 00:05:35,329 --> 00:05:38,329 op te hitsen, mijn bloed te doen koken van woede, 78 00:05:38,370 --> 00:05:42,029 ik zou nog een extra boekdeel nodig hebben. Ze wilden 79 00:05:42,050 --> 00:05:46,220 maar één ding en dat was mij te zien rebelleren. 80 00:05:46,259 --> 00:05:50,100 Het kleinste verdachte gebaar van mijn kant en het was voorbij. 81 00:05:51,589 --> 00:05:57,019 Het waren vooral de Corsicanen. Wie kent ze niet, deze kastanjevreters, 82 00:05:57,060 --> 00:06:00,579 die zich stuk voor stuk neven van Napoleon wanen? Ze 83 00:06:00,600 --> 00:06:04,199 kunnen nauwelijks lezen of schrijven, maar dromen wel van strepen 84 00:06:04,220 --> 00:06:08,129 op de mouwen, epauletten en sierdegens. Ze nemen dienst in 85 00:06:08,149 --> 00:06:11,329 het leger en krijgen de rang van korporaal of sergeant, 86 00:06:11,370 --> 00:06:16,310 terwijl hun onwetendheid en slechtheid even groot blijft als hun ambitie. 87 00:06:16,370 --> 00:06:19,920 Ze zien jonge mensen die intelligenter en minder lui zijn 88 00:06:19,939 --> 00:06:24,139 officier worden en blijven zelf in de lagere graden hangen. 89 00:06:24,180 --> 00:06:27,279 Ze werken alleen als ze daartoe gedwongen worden en als 90 00:06:27,319 --> 00:06:30,850 ze het leger verlaten, vervuld van haat omdat niemand in 91 00:06:30,889 --> 00:06:33,949 hen een generaal in spe heeft gezien, zijn ze toch 92 00:06:33,970 --> 00:06:38,250 nog verzot op eretekens en gemakkelijk verdiend geld. Dus worden 93 00:06:38,269 --> 00:06:43,199 ze dan maar gendarmes, douaniers of politieagenten. Maar de crème 94 00:06:43,220 --> 00:06:47,439 de la crème van Corsica, de nek plus ultra, zij 95 00:06:47,459 --> 00:06:52,529 met moordenaarsbloed in de aderen, zij worden bewakers. Ze zijn 96 00:06:52,550 --> 00:06:56,269 het gewend te kruipen voor hun oversten en hun ondergeschikten 97 00:06:56,310 --> 00:07:00,069 te terroriseren. En omdat de wereld hen minacht, nemen ze 98 00:07:00,110 --> 00:07:03,579 wraak op ongelukkigen zoals wij, met des te meer haat, 99 00:07:03,620 --> 00:07:08,000 omdat ze het strafloos kunnen doen. Een kerel van hun soort, 100 00:07:08,040 --> 00:07:11,889 een idioot, een verklikker, een sodomiet, laten ze min of 101 00:07:11,910 --> 00:07:14,550 meer met rust. Maar oh wee als je een verstandig 102 00:07:14,569 --> 00:07:18,170 mens bent. Dat is iemand die ze in hun regiment 103 00:07:18,209 --> 00:07:22,980 de loef had kunnen afsteken. Dat is iemand die, hoewel veroordeeld, 104 00:07:23,009 --> 00:07:28,079 superieur is. Zowel in opvoeding, intelligentie als deugd. Dat is 105 00:07:28,120 --> 00:07:31,300 bij gevolg een mens die moet lijden. Tot opstand moet 106 00:07:31,319 --> 00:07:35,329 worden gedwongen. Kan hij de bovenmenselijke taak die hem werd 107 00:07:35,370 --> 00:07:39,009 opgelegd niet afmaken, pak dan zijn brood af. En af 108 00:07:39,050 --> 00:07:41,699 en toe, als er geen gevaar aan verbonden is, kun 109 00:07:41,740 --> 00:07:44,720 je hem een kogel door zijn lijf jagen, bij voorkeur 110 00:07:44,740 --> 00:07:47,620 door zijn rug, omdat hij zich anders nog zou kunnen verdedigen. 111 00:07:48,610 --> 00:07:52,389 Deze hyena's kregen het recht om een banjaar twee dagen 112 00:07:52,430 --> 00:07:56,269 droog brood en twee nachten gevangenisstraf op te leggen, zonder 113 00:07:56,290 --> 00:08:00,870 hem voor een tuchtcommissie te laten verschijnen. Deze Corsicaanse bewakers 114 00:08:00,889 --> 00:08:04,769 zijn zo dom als 36 ganzen, maar zij regelen wel de 115 00:08:04,829 --> 00:08:08,589 arbeid en verdelen de karweiën. Zelf hebben ze nooit gewerkt. 116 00:08:08,629 --> 00:08:10,670 Ze hebben geen enkel benul van de tijd die het 117 00:08:10,709 --> 00:08:13,069 kost om een klus te klaren. Heb je op zijn 118 00:08:13,100 --> 00:08:15,839 minst vier dagen nodig, dan krijg je er één. En 119 00:08:15,879 --> 00:08:19,620 vervolgens vier dagen droog brood, omdat het werk niet is afgeraakt. 120 00:08:19,670 --> 00:08:23,009 Ondertussen zijn ze best wel bang dat deze dwangarbeiders tot 121 00:08:23,050 --> 00:08:26,050 het uiterste gedwongen hen op een dag voor de haaien 122 00:08:26,069 --> 00:08:30,300 zullen gooien. Soms is er een zuster, een dokter, een 123 00:08:30,339 --> 00:08:34,379 fatsoenlijke luitenant die zich verzet tegen de mishandelingen. Maar op 124 00:08:34,399 --> 00:08:38,210 de houtwerven, in de bossen, hebben de bandieten vrij spel 125 00:08:38,250 --> 00:08:40,809 en vermoorden ze de mannen die alleen maar vragen de 126 00:08:40,830 --> 00:08:45,269 straf te ondergaan waartoe ze zijn veroordeeld. Dan vernemen we 127 00:08:45,289 --> 00:08:47,879 weer iets over wat daar is gebeurd, zien we mannen 128 00:08:47,909 --> 00:08:52,240 met zware verwondingen in de ziekenboeg verschijnen en huiveren we 129 00:08:52,259 --> 00:09:04,389 van afgrijzen. Vergeef me als mijn verhaal ons samenhangend klinkt. 130 00:09:04,450 --> 00:09:07,169 Ik weet niet hoe ik het anders kan vertellen. Ik 131 00:09:07,210 --> 00:09:09,889 zet het op papier zoals het in me opkomt. Ik 132 00:09:09,909 --> 00:09:13,720 ben een zeeman, geen schrijver. Het ene moment vertel ik 133 00:09:13,759 --> 00:09:17,460 een anekdote, het volgende duikt alweer wat anders uit mijn 134 00:09:17,480 --> 00:09:20,740 herinneringen op. En ik schrijf het snel neer, want ik 135 00:09:20,940 --> 00:09:23,929 ben bang dat ik het zou vergeten. Er is niets 136 00:09:23,990 --> 00:09:27,990 om mijn geheugen te ondersteunen. Geen notities, niets. Dwangarbeiders van 137 00:09:28,009 --> 00:09:31,830 de duivelseilanden, want ja, ik ging die stukken rots allemaal 138 00:09:31,870 --> 00:09:37,029 zo noemen, die raken daar stelselmatig afgestomd en verdierlijkt. Hoe 139 00:09:37,080 --> 00:09:40,700 dommer de mens, hoe makkelijker hij in bedwang te houden valt. 140 00:09:44,159 --> 00:09:46,899 We hadden er wel een bibliotheek, maar er werd nooit 141 00:09:46,919 --> 00:09:51,470 een boek uitgeleend. Ze lieten boeken verrotten, de houtluizen mochten 142 00:09:51,490 --> 00:09:55,370 ze opeten. Als op je lichaam een onschuldig briefje gevonden 143 00:09:55,409 --> 00:09:59,470 werd of een stukje krant, diende er een voorbeeld gesteld. 144 00:09:59,529 --> 00:10:03,200 Alles wat de zeden kon verzachten of de geest ontspannen, 145 00:10:03,240 --> 00:10:07,419 was ten strengste verboden. Muzikanten die voor zichzelf een instrument 146 00:10:07,460 --> 00:10:11,879 hadden gemaakt, werden in de strafstal gestopt. Sodomieten lieten ze 147 00:10:11,899 --> 00:10:17,080 daarentegen graag hun gang gaan... Schandelijke ondeugden werden aangemoedigd, zowel 148 00:10:17,120 --> 00:10:20,970 onder de bewakers als onder de gevangenen. Ongehuwde bewakers op 149 00:10:20,990 --> 00:10:24,470 de eilanden sliepen doorgaans met z'n tweeën in dezelfde kamer, 150 00:10:24,509 --> 00:10:29,110 maakten beschamende gebaren naar ons en slingerden de walgelijkste opmerkingen 151 00:10:29,129 --> 00:10:53,860 naar ons hoofd. Tijd voor een verhaal dat de droevige 152 00:10:53,899 --> 00:10:58,419 held mij meerdere keren vertelde. Renaud. Renaud was zijn naam. 153 00:10:58,460 --> 00:11:02,419 Een arme duivel van hooguit 17 die ze te werk hadden 154 00:11:02,460 --> 00:11:08,889 gesteld op een houtwerf bij de Maroonistroom. De overste daar, Carnavaggio, 155 00:11:08,929 --> 00:11:15,389 had de jongen aangenomen als knecht. En als echtgenote. Renault 156 00:11:15,409 --> 00:11:19,039 was zo bang voor de beruchte Corsicaanse moordenaar dat hij 157 00:11:19,080 --> 00:11:22,899 niet anders kon dan zich aan deze brut onderwerpen. Op 158 00:11:22,919 --> 00:11:27,779 een zondag nodigde Carnavaggio wel vijftien Corsicanen uit de omliggende 159 00:11:27,799 --> 00:11:32,350 werven uit. Renault moest ze bedienen aan tafel. De stoel 160 00:11:32,370 --> 00:11:38,200 naast Carnavaggio bleef leeg. Op wie wachten we nog? vroeg iemand. 161 00:11:38,259 --> 00:11:43,039 Op mijn vrouw, zei Carnavaggio en hij stond op. Wacht, 162 00:11:43,110 --> 00:11:47,669 ik zal haar aan jullie voorstellen. Hij riep Renault bij 163 00:11:47,710 --> 00:11:50,409 zich en terwijl hij de jongen bij de hand nam, 164 00:11:50,450 --> 00:11:54,710 gief hij met de andere hand het glas en zei Heren, 165 00:11:54,750 --> 00:11:57,490 ik ben aan het drinken en ik wil dat iedereen 166 00:11:57,509 --> 00:12:03,169 drinkt op de gezondheid van Madame Carnavaggio. Slechts een paar 167 00:12:03,230 --> 00:12:08,440 Corsicanen gromden wat, niet vanwege zijn onzedelijke woorden, maar omdat 168 00:12:08,480 --> 00:12:13,740 het een veroordeelde betrof. Laten we drinken op de verspreiding 169 00:12:13,779 --> 00:12:19,610 van de sodomie onder de arme klassen. Carnavaggio dacht ongetwijfeld 170 00:12:19,649 --> 00:12:24,309 dat hij geestig was. Nog zo'n verhaal. Een zekere Delorme 171 00:12:24,350 --> 00:12:28,919 was timmerman op Saint-Joseph. Hij was een beruchte sodomiet. Om 172 00:12:28,960 --> 00:12:32,299 hem aan te moedigen, goed werk te leveren en allerlei 173 00:12:32,340 --> 00:12:35,460 extra klusjes op te knappen voor de bewakers, gaven ze 174 00:12:35,480 --> 00:12:39,279 hem een jongen van een jaar of 18 als leerling. De 175 00:12:39,320 --> 00:12:44,129 gruwelen die zich in deze werkplaats afspeelden onder de bescherming 176 00:12:44,169 --> 00:12:49,210 van de bewakers kan ik onmogelijk beschrijven. Verklikkers zouden een 177 00:12:49,230 --> 00:12:53,649 sodomiet nooit verklikken, daar werden ze niet voor betaald. Had 178 00:12:53,700 --> 00:12:59,419 een sodomiet ergens anders een vriend, dan vroeg hij of 179 00:12:59,440 --> 00:13:02,299 hij bij die vriend mocht wonen en dat werd zonder 180 00:13:02,320 --> 00:13:06,470 problemen toegestaan. De bewakers wisten heel goed dat deze lui 181 00:13:06,490 --> 00:13:10,129 niet langer dachten aan ontsnappen zodra ze gevangen zaten in 182 00:13:10,149 --> 00:13:14,710 de netten van hun schandelijke onleugden. Ik was er getuige 183 00:13:14,730 --> 00:13:18,960 van hoe een bewaker, Marty, s'nachts zijn ronde deed langs 184 00:13:19,000 --> 00:13:22,759 een hut waar twee mannen met elkaar bezig waren en 185 00:13:22,799 --> 00:13:29,259 hoorde hem alleen dit zeggen.'' Zijn jullie daar snel klaar, mensen?'' 186 00:13:27,860 --> 00:13:31,500 Had hij een stukje krantie lezen, hij zou ze meteen 187 00:13:31,519 --> 00:13:35,519 naar een cel gesleept hebben. Sodomie was de oorzaak van 188 00:13:35,559 --> 00:13:39,330 een groot aantal moorden die op de eilanden werden gepleegd. 189 00:13:39,370 --> 00:13:42,289 Maar goed, het bagno is naar mijn mening ook zo 190 00:13:42,330 --> 00:13:47,029 georganiseerd om zoveel mogelijk veroordeelden uit te schakelen. Wij werden 191 00:13:47,070 --> 00:13:50,450 naar Guyana gestuurd om te sterven, niet om de eilanden 192 00:13:50,470 --> 00:13:55,669 te koloniseren. Houtwerven als die van Stoupan en Paria Cabo, 193 00:13:55,710 --> 00:13:58,610 waar geen mens langer dan een maand kon blijven zonder 194 00:13:58,669 --> 00:14:02,549 ziek te worden, die hielden ze in stand. Gezonde streken 195 00:14:02,590 --> 00:14:05,690 waar veel kostbaar hout voor de kolonie te halen viel, 196 00:14:05,870 --> 00:14:11,269 verwaarloosden ze. Heel Guyana vormt een immens graf voor zowel 197 00:14:11,309 --> 00:14:53,470 terecht als onterecht veroordeelde slachtoffers. Ik vertelde al hoe ik 28 198 00:14:54,149 --> 00:14:58,970 dagen werd opgesloten voor een poging tot ontsnappen met een baktroch. 199 00:14:59,009 --> 00:15:03,929 Uiteindelijk werd ik vrijgesproken. Op dat ogenblik was de adjunct-directeur 200 00:15:03,970 --> 00:15:10,190 van het gevangeniswezen op inspectiereis langs de eilanden. Deze heer, Simon, 201 00:15:10,230 --> 00:15:16,100 was toen nog goed en vooral rechtvaardig. Helaas veranderde dat later. 202 00:15:17,330 --> 00:15:20,389 Toen ik de cel verliet, werd ik niet teruggestuurd naar 203 00:15:20,409 --> 00:15:23,889 de keuken, zoals de heer Simon het nog dan zat bevolen. 204 00:15:23,950 --> 00:15:27,549 Ik mocht niet eens gewone klussen opknappen. De eerste dag 205 00:15:27,600 --> 00:15:30,820 moest ik onder begeleiding van een voorman de binnenplaats van 206 00:15:30,840 --> 00:15:34,120 de gevangenis vegen. Toen ik klaar was, kreeg ik te 207 00:15:34,159 --> 00:15:36,620 horen dat ik in een hoek moest gaan staan en 208 00:15:36,659 --> 00:15:41,769 niet mocht bewegen. Een hele dag verveelde ik me dood. 209 00:15:41,830 --> 00:15:46,019 S'avonds vergezelde mijn voorman mij naar de stenen kist. De 210 00:15:46,039 --> 00:15:51,279 volgende dag en de dag daarna herhaalde zich hetzelfde verhaal. Dus, 211 00:15:51,320 --> 00:15:53,919 wat waren ze nu weer met mij van plan? Zou 212 00:15:53,970 --> 00:15:55,649 ik de rest van mijn leven in een hoek van 213 00:15:55,690 --> 00:16:00,700 de binnenplaats moeten slijten? De volgende dag weigerde ik botweg 214 00:16:00,720 --> 00:16:05,059 naar de gevangenis te gaan. De bewaker was sprakeloos. Hij 215 00:16:05,080 --> 00:16:08,759 durfde echter geen actie te ondernemen omdat de adjunct-directeur nog 216 00:16:08,799 --> 00:16:11,389 in de buurt was en hij deed me terugkeren naar 217 00:16:11,429 --> 00:16:15,090 de stenen kist. Het was best saai om daar dag 218 00:16:15,129 --> 00:16:17,970 en nacht te zitten en niets te kunnen doen. Op 219 00:16:17,990 --> 00:16:21,610 een dag kwam de heer Simon toevallig voorbij. Hij herkende 220 00:16:21,629 --> 00:16:24,389 me en vroeg wat ik daar deed. Ik vertelde hem 221 00:16:24,429 --> 00:16:27,820 wat er was gebeurd en werd weer in de keuken geplaatst. 222 00:16:27,860 --> 00:16:31,580 Maar mijn bewakers zagen dit met lede ogen aan. De 223 00:16:31,620 --> 00:16:35,159 adjunct-directeur was nog geen veertien dagen vertrokken toen ik er 224 00:16:35,200 --> 00:16:38,480 al van beschuldigd werd een complot te hebben gesmeed om 225 00:16:38,500 --> 00:16:41,440 een schoener te kapen die in de haven voor Anker lag. 226 00:16:42,399 --> 00:16:44,899 Een ketting van meer dan drie kilo werd om mijn 227 00:16:44,950 --> 00:16:50,850 linkervoet gelegd als preventieve maatregel. De bewakers hadden het recht 228 00:16:50,870 --> 00:16:53,500 niet een man te ketenen zonder hem eerst voor een 229 00:16:53,529 --> 00:16:57,080 speciale rechtbank in Cayenne te brengen. Maar ze durfden me 230 00:16:57,100 --> 00:16:59,960 niet naar Cayenne te sturen omdat ze beseften dat ik 231 00:17:00,000 --> 00:17:03,779 dan vast en zeker zou ontsnappen. Alles wel beschouwd, trok 232 00:17:03,830 --> 00:17:06,329 ik me niet al te veel aan van deze straf. 233 00:17:06,390 --> 00:17:09,170 Ik had met mijn eigen ogen een vrouw gezien die 234 00:17:09,210 --> 00:17:12,490 ook zo'n ketting droeg. Ja, een vrouw. Ze was een 235 00:17:12,529 --> 00:17:15,430 veroordeelde die uit Maroni kwam en ze was op weg 236 00:17:15,450 --> 00:17:19,650 naar Cayenne. Ze werd op een stoomboot gezet, weigerde koppig 237 00:17:19,690 --> 00:17:21,970 de ketting om haar middel te dragen of rond haar 238 00:17:22,009 --> 00:17:25,210 been te wikkelen en sleepte ze achter zich aan, als 239 00:17:25,250 --> 00:17:29,109 een ornament dat duidelijk te zien moest zijn. Een paar 240 00:17:29,130 --> 00:17:32,950 dagen later dachten de bewakers waarschijnlijk dat ik even gevaarlijk 241 00:17:32,990 --> 00:17:35,819 was met als zonder ketting en ze stuurden mij naar 242 00:17:35,839 --> 00:17:41,019 het eiland Saint-Joseph. Er waren strenge bevelen van kracht om 243 00:17:41,059 --> 00:17:45,019 mij niet op hetzelfde eiland onder te brengen als mijn broer. 244 00:17:45,059 --> 00:17:48,400 Er is maar één ziekenboeg voor veroordeelden en die bevindt 245 00:17:48,420 --> 00:17:51,400 zich op het Ile de Royale. Zelfs als we allebei 246 00:17:51,440 --> 00:17:53,980 op de rand van de dood stonden, mochten we niet 247 00:17:54,029 --> 00:17:57,349 samen zijn, ook niet in een ziekenhuis. Om een van 248 00:17:57,390 --> 00:18:00,390 ons te kunnen behandelen, moest de ander dus genezen zijn 249 00:18:00,430 --> 00:18:03,490 of dood. Mijn broer was al een keer ziek geweest 250 00:18:03,549 --> 00:18:07,730 en voor een paar dagen ondergebracht in de ziekenboeg. Gedurende 251 00:18:07,769 --> 00:18:11,990 die tijd werd ik naar Saint-Joseph gebracht. Zodra Leons de 252 00:18:12,029 --> 00:18:15,819 ziekenboeg verliet, werd hij teruggestuurd naar Saint-Joseph en ging ik 253 00:18:15,859 --> 00:18:19,839 naar het Il Royale zonder hem te zien. Maar deze 254 00:18:19,880 --> 00:18:23,920 keer was het anders. Op de kade plaatste een bewaker 255 00:18:23,960 --> 00:18:26,420 mij aan de voet van een boom naast de weg. 256 00:18:26,460 --> 00:18:29,690 Zelf ging hij een eindje verder staan. Ik zag mijn 257 00:18:29,730 --> 00:18:33,250 broer met een andere bewaker aan wal gaan. Toen hij 258 00:18:33,289 --> 00:18:38,130 mij zag, versnelde hij zijn pas. Mag ik mijn broer omhelzen? 259 00:18:38,190 --> 00:18:42,619 vroeg hij aan zijn bewaker. Geen sprake van. Ik liep 260 00:18:42,660 --> 00:18:46,460 naar Leonce toe en we wierpen ons in elkaars armen. 261 00:18:46,500 --> 00:18:50,839 Al negen maanden hadden wij elkaar niet gezien. Misschien schiet 262 00:18:50,859 --> 00:18:54,500 hij me nu neer, fluisterde Leonce, maar dat maakt me 263 00:18:54,519 --> 00:18:59,299 niets uit. Voelden de bewakers dan toch iets trillen in 264 00:18:59,339 --> 00:19:04,269 de steen die hun hart verving? Ze schoten ons niet neer, 265 00:19:04,289 --> 00:19:07,809 maar dwongen ons wel uit elkaar te gaan. We schudden 266 00:19:07,849 --> 00:19:10,970 elkaar nog een laatste keer de hand. Ik zag Leonzen 267 00:19:10,990 --> 00:19:17,420 naar de kade wankelen. Zijn grijze haren. Hij was zo veranderd. 268 00:19:17,460 --> 00:19:23,420 Die ooit zo kranige man leek nu zo zwak. Gebroken zelfs. 269 00:19:23,460 --> 00:19:26,549 Ik legde mijn hoofd tegen een boom en begon te huilen. 270 00:19:27,589 --> 00:19:31,660 Onder het oog van de bewakers huilde ik alle tranen 271 00:19:31,720 --> 00:19:54,369 uit mijn lijf. Arme Leonzen. Het zal misschien verwondering wekken 272 00:19:54,390 --> 00:19:57,490 dat mijn broer dacht dat ze hem zouden neerschieten toen 273 00:19:57,519 --> 00:20:01,960 hij me wilde omhelzen, omdat een of andere revolverini of 274 00:20:02,000 --> 00:20:06,829 pistoletto het hem verboden had. Daarom geef ik hier enkele 275 00:20:06,880 --> 00:20:10,569 feiten die kunnen aantonen hoeveel waarde het leven van een 276 00:20:10,609 --> 00:20:16,039 banjaar had voor zijn bewakers. Er was een ziekenboeg op Saint-Joseph, 277 00:20:16,059 --> 00:20:19,660 die nu niet meer bestaat. In plaats daarvan bouwden ze 278 00:20:19,680 --> 00:20:23,299 een kazerne. Op een dag werd een ongelukkige onder een 279 00:20:23,339 --> 00:20:28,000 rots verpletterd. Zijn bekken was verbreizeld, zijn onderbuik zag er 280 00:20:28,019 --> 00:20:31,890 vreselijk uit. We brachten hem naar de ziekenboeg en wilden 281 00:20:31,930 --> 00:20:35,490 hem op het enige bed neerleggen, maar de bewaker verzette 282 00:20:35,509 --> 00:20:38,769 zich daartegen onder het voorwensel dat we de lakens te 283 00:20:38,809 --> 00:20:42,880 vuil zouden maken. Thomas, die een van ons was en 284 00:20:42,910 --> 00:20:46,559 dienst deed als verpleger, besloot de gewonde man toch op 285 00:20:46,579 --> 00:20:49,359 het bed te leggen, waarop de bewaker hem op staande 286 00:20:49,380 --> 00:20:53,279 voet naar de gevangenis wilde brengen. Thomas was al bezig 287 00:20:53,319 --> 00:20:56,930 met het voorbereiden van de instrumenten voor een mogelijke operatie 288 00:20:56,970 --> 00:21:01,250 en weigerde naar de cel te gaan tot de dokter arriveerde. 289 00:21:01,289 --> 00:21:05,109 De Corsicaan wierp een blik op de glanzende scalpels en 290 00:21:05,150 --> 00:21:09,039 durfde niet aan te dringen. Even later werd er een 291 00:21:09,079 --> 00:21:12,940 boot aangekondigd die van het Il Royale kwam. Dat zal 292 00:21:12,960 --> 00:21:16,099 de dokter zijn, zei Thomas. En hij stelde zich ter 293 00:21:16,140 --> 00:21:19,240 beschikking van de bewaker om naar de strafcel te gaan 294 00:21:19,279 --> 00:21:21,920 en boete te doen voor de misdaad dat hij een 295 00:21:21,960 --> 00:21:24,710 stervende man op een bed had gelegd, in plaats van 296 00:21:24,750 --> 00:21:30,190 op de grond. De Corsicaan liet Thomas voor zich uitlopen. 297 00:21:30,230 --> 00:21:33,690 Op enkele passen van de ziekenboeg joeg hij Thomas twee 298 00:21:33,730 --> 00:21:37,660 kogels in de rug. De man stortte neer, stond nooit 299 00:21:37,680 --> 00:21:43,380 meer op. Toen de dokter enkele uren later arriveerde, vond 300 00:21:43,400 --> 00:21:47,220 hij in plaats van één gewoonde twee lijken. Ik schoot 301 00:21:47,279 --> 00:21:51,559 uit zelfverdediging, beweerde de Corsicaan. Hij had een stuk uit 302 00:21:51,579 --> 00:21:54,920 de kraag van zijn jas gescheurd om het te bewijzen. 303 00:21:54,960 --> 00:21:59,019 Niemand die zich afvroeg hoe je uit zelfverdediging een man 304 00:21:59,059 --> 00:22:03,660 twee kogels in de rug kon schieten. Een zekere Filijn 305 00:22:03,700 --> 00:22:07,180 had diarree. Op een gegeven moment vroeg hij zijn bewaker 306 00:22:07,200 --> 00:22:11,190 beleefd of hij even weg mocht. Die weigerde en toen 307 00:22:11,230 --> 00:22:16,670 Filijn aandrong, antwoordde hij brutaal, schijt daar in die hoek. 308 00:22:16,690 --> 00:22:19,509 Maar in de hoek recht tegenover hem, bij de ramen 309 00:22:19,529 --> 00:22:23,029 van de ziekenboeg, zag Filijn twee zusters naar hem kijken. 310 00:22:23,859 --> 00:22:26,529 Hij deed dus nog een paar extra stappen om uit 311 00:22:26,569 --> 00:22:30,789 het zicht te verdwijnen. De bewaker rende hem achterna en 312 00:22:30,809 --> 00:22:35,730 vuurde een schot op hem af. Houd daarmee op, moordenaar, 313 00:22:35,789 --> 00:22:41,170 hulden de zusters. Villain was geraakt. De zusters sleurden hem 314 00:22:41,190 --> 00:22:45,029 de ziekenboeg in en verzorgden zijn wonden. Ze gingen ook 315 00:22:45,069 --> 00:22:48,250 een beklacht doen bij de dokter die de klacht overmaakte 316 00:22:48,269 --> 00:22:51,869 aan de commandant, waarna de directeur een stukje uit de 317 00:22:51,890 --> 00:22:56,269 kraag van de bewaker scheurde en een procesverbaal opmaakte. Toen 318 00:22:56,289 --> 00:22:59,950 Fulain gelezen was, werd hij naar de speciale rechtbank in 319 00:22:59,990 --> 00:23:06,059 Cayenne gestuurd en veroordeeld tot een half jaar opsluiting. Op 320 00:23:06,099 --> 00:23:10,700 het Île Royale besloten drie mannen samen te ontsnappen. Duval, 321 00:23:10,759 --> 00:23:15,589 Austrouille en Almeer. Die laatste was een eikel. Hij verklikte 322 00:23:15,609 --> 00:23:20,329 zijn kameraden. Toen Duval en Austri bij valavond op de 323 00:23:20,369 --> 00:23:26,180 afgesproken plek aankwamen, werden ze getrakteerd op geweervuur. Duval ontsnapte 324 00:23:26,200 --> 00:23:30,460 veilig naar zijn hut. Austri, gewond, liet zich vallen en 325 00:23:30,500 --> 00:23:35,539 speelde dood. Rossini, de Corsicaan die hem had neergeschoten, stak 326 00:23:35,579 --> 00:23:40,009 een lantaarn aan, tilde zijn kiel op en inspecteerde de wonden. 327 00:23:41,049 --> 00:23:47,119 Austrui bleef roerwoos liggen, maar Rossini lachte. Nee, jij hebt 328 00:23:47,130 --> 00:23:51,160 nog niet genoeg gekregen. En hij richtte zijn revolver pal 329 00:23:51,200 --> 00:23:56,140 op het hart van Austrui en vuurde. Instinctief moest Austrui 330 00:23:56,180 --> 00:23:59,160 op het laatste moment een beweging gemaakt hebben die hem 331 00:23:59,180 --> 00:24:02,799 het leven redde. De kogel ketste af op een rib 332 00:24:02,839 --> 00:24:06,019 en kwam er langs zijn zijde uit. Rossini was al 333 00:24:06,079 --> 00:24:10,369 opgestaan en richtte zich tot een paar andere soldaten. Voilà, 334 00:24:10,410 --> 00:24:14,390 nu de rekening verheffend is, kunnen we hem laten ophalen. 335 00:24:14,450 --> 00:24:20,019 Ze vertrokken. Austrië sleepte zich naar de gevangenis, waar iedereen 336 00:24:20,059 --> 00:24:23,720 zeer verrast was toen ze hem daar zagen aankomen. Hij 337 00:24:23,740 --> 00:24:27,119 werd opgesloten in een cel. Pas de volgende dag werden 338 00:24:27,140 --> 00:24:50,410 zijn wonden verzorgd. Op een van de houtwerven bij de Maronistroom, 339 00:24:50,450 --> 00:24:55,009 waar de beruchte Carnavaggio de plak zwaaide, was een sablier 340 00:24:55,049 --> 00:24:58,970 aan het werk. Een voormalig priester. Te oud en te 341 00:24:58,990 --> 00:25:02,380 zwak om het zware werk te doen dat hem werd opgelegd. 342 00:25:02,430 --> 00:25:06,099 Elke dag werd hij geslagen en van zijn voedsel beroofd. 343 00:25:06,160 --> 00:25:09,259 Carnavaggio vond dat hij even hard moest werken als alle 344 00:25:09,319 --> 00:25:12,559 anderen en toen dat niet lukte, kreeg hij een van 345 00:25:12,599 --> 00:25:17,170 zijn fameuze woede aanvallen. Hij liet Sablier naakt aan een 346 00:25:17,210 --> 00:25:22,039 boom vastminden, vlak boven een nest cassave mieren. Dat zijn 347 00:25:22,079 --> 00:25:26,339 hele grote mieren die vreselijk kunnen bijten. Hebben ze iets 348 00:25:26,380 --> 00:25:30,180 in hun scharen gekregen, dan mag je hun lijf afrukken, 349 00:25:30,220 --> 00:25:33,720 nog zullen ze hun prooi niet lossen. De mieren die 350 00:25:33,740 --> 00:25:38,349 hun nest verstoord zagen, stortten zich op de voeten van Sablier. 351 00:25:38,380 --> 00:25:41,440 Hij onderging de marteling zonder zich te bewegen om de 352 00:25:41,480 --> 00:25:44,789 mieren niet nog meer op te hitsen. Ze trokken zich 353 00:25:44,809 --> 00:25:47,829 dan ook al vlug terug in hun nest. Maar dat 354 00:25:47,849 --> 00:25:53,009 was buiten carnavaggio gerekend. Hij smeerde het lichaam van Sablier 355 00:25:53,069 --> 00:25:55,809 in met zoetigheid en porde met de punt van een 356 00:25:55,829 --> 00:26:00,900 paraplu in het nest van de nieren. Een andere bewaker, Casalonga, 357 00:26:00,920 --> 00:26:06,460 brutaal maar niet vreed, verzette zich tegen deze barbaarse marteling. 358 00:26:06,500 --> 00:26:11,440 Carnavaggio legde hem het zwijgen op en Casalonga trok zich terug. 359 00:26:11,480 --> 00:26:15,460 Hij was nu eenmaal de lagere in rang. De arme 360 00:26:15,500 --> 00:26:20,599 Sablier bleef daar tot avond. Zijn kameraden maakten hem op 361 00:26:20,680 --> 00:26:24,160 eigen risico los en brachten hem half dood en zo 362 00:26:24,180 --> 00:26:29,069 goed als volslagen waanzinnig terug naar het kamp. Beetje bij 363 00:26:29,109 --> 00:26:35,490 beetje herstelde hij, maar lange tijd bleef hij zich gek gedragen. 364 00:26:35,529 --> 00:26:39,230 De man is nu vrijgelaten, maar hij bevindt zich nog 365 00:26:39,269 --> 00:26:40,349 steeds in Guyana.